Ile kosztuje księgowość fundacji rodzinnej? Miesięczne i roczne koszty prowadzenia fundacji

Koszt księgowości fundacji rodzinnej zależy głównie od liczby dokumentów oraz od rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej w fundacji. Przepisy nie określają ceny księgowości, ale nakładają obowiązki, które decydują o jej zakresie: pełne księgi, sprawozdanie finansowe, rozliczenia CIT i okresowy audyt. Poniżej rozkładamy koszty prowadzenia fundacji na stałe, okresowe i zależne od zdarzeń.

Z czego składają się koszty prowadzenia fundacji rodzinnej?

Koszty prowadzenia fundacji rodzinnej dzielą się na koszty usług i koszty wynikające z przepisów. Do usług należą księgowość, doradztwo podatkowe, obsługa prawna i audyt. Z przepisów wynikają opłaty sądowe i podatki.

Ustawa o fundacji rodzinnej nie przewiduje żadnej stałej „opłaty za utrzymanie fundacji”. Największą część kosztów tworzą zwykle usługi i podatki związane z konkretnymi zdarzeniami.

Według informacji Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim do wniosku o złożenie sprawozdania finansowego (formularz RFR-Z30) dołącza się opłatę sądową 250 zł. Za samo zgłoszenie fundacji do rejestru pobiera się jednorazowo 500 zł (art. 64a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przygotowanie sprawozdania i dokumentów do rejestru można powierzyć zespołowi, który zapewnia wsparcie procesu raportowania.

Podatek od nieruchomości zależy od gminy. Rada gminy ustala stawki w granicach maksymalnych stawek ogłaszanych co roku przez Ministra Finansów.

Ile kosztuje księgowość fundacji rodzinnej i od czego zależy cena?

Cena księgowości fundacji rodzinnej zależy przede wszystkim od liczby zdarzeń do zaksięgowania i od ich złożoności. Fundacja rodzinna zawsze prowadzi pełne księgi rachunkowe, więc nie ma tańszego wariantu z książką przychodów i rozchodów. Różnica w cenie wynika z tego, co dzieje się w fundacji w ciągu roku.

Orientacyjna cena księgowości fundacji rodzinnej: od 1 000 zł netto miesięcznie. Dokładną wycenę przygotowujemy po analizie planowanej skali i zdarzeń. Zakres obsługi opisujemy na stronie księgowość dla fundacji rodzinnych.

Zakres typowej obsługi księgowej obejmuje:

• prowadzenie ksiąg rachunkowych i ksiąg pomocniczych,
• rozliczenie 15% CIT od świadczeń,
• deklarację CIT-8FR,
• przygotowanie JPK CIT, gdy fundacja jest już objęta obowiązkiem (fundacje składające JPK_V7M za lata od 2026 r., pozostałe od 2027 r.),
• sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego,
• wsparcie przy złożeniu sprawozdania do rejestru fundacji rodzinnych.

Liczba dokumentów i rodzaj majątku

Im więcej dokumentów i rodzajów aktywów, tym więcej pracy księgowej. Fundacja, która posiada wyłącznie udziały w jednej spółce, ma zwykle niewiele zdarzeń w roku. Fundacja z kilkoma nieruchomościami na wynajem ma co miesiąc faktury, media, nakłady i rozliczenia z najemcami.

Na zakres pracy wpływa m.in.:

• liczba nieruchomości i umów najmu,
• liczba rachunków bankowych i maklerskich,
• transakcje na papierach wartościowych,
• pożyczki udzielane spółkom lub beneficjentom,
• liczba fundatorów i wkładów do fundacji.

Świadczenia dla beneficjentów i rozliczenia podatkowe

Każde świadczenie dla beneficjenta wymaga ujęcia w księgach, wyceny i rozliczenia 15% CIT. Podatek wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu przekazania świadczenia (art. 24q ustawy o CIT). Świadczenia niepieniężne, np. bezpłatne korzystanie z nieruchomości, wymagają dodatkowo ustalenia ich wartości.

Fundacja, która wypłaca świadczenia co miesiąc wielu beneficjentom, ma więc więcej rozliczeń niż fundacja, która tylko gromadzi majątek. To jeden z głównych czynników ceny obsługi.

Majątek za granicą, VAT i wynagrodzenia zarządu

Dodatkowe obowiązki pojawiają się, gdy fundacja ma aktywa za granicą, jest podatnikiem VAT albo wypłaca wynagrodzenia. Aktywa zagraniczne oznaczają rozliczenia walutowe i często dodatkowe analizy podatkowe. Opodatkowany VAT najem oznacza rozliczenia VAT i obowiązki w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF).

Członkowie zarządu mogą pełnić funkcję za wynagrodzeniem (art. 62 ustawy o fundacji rodzinnej). Jeśli fundacja je wypłaca, dochodzą rozliczenia płacowe. Każdy z tych elementów może zwiększać zakres i cenę obsługi.

Badanie sprawozdania finansowego i audyt: kiedy są obowiązkowe?

Fundacja rodzinna ma dwa odrębne obowiązki kontrolne: audyt z ustawy o fundacji rodzinnej i badanie sprawozdania z ustawy o rachunkowości. Audyt przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata (art. 79 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej). Jeśli sprawozdanie fundacji podlega badaniu, audyt przeprowadza się co roku, przed zatwierdzeniem sprawozdania (art. 79 ust. 2).

Badanie sprawozdania jest obowiązkowe, jeśli w poprzednim roku obrotowym fundacja spełniła co najmniej dwa z trzech warunków: średnio co najmniej 50 osób zatrudnienia, suma aktywów co najmniej 3,125 mln euro, przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów co najmniej 6,25 mln euro. Fundacja, która nie spełnia dwóch z tych warunków, nie podlega badaniu, a audyt z ustawy o fundacji rodzinnej przeprowadza co najmniej raz na cztery lata.

Koszt badania sprawozdania finansowego: od 1 400 zł netto.

Podatki jako koszt fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna jest co do zasady zwolniona z CIT (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). Podatki pojawiają się dopiero przy określonych zdarzeniach. Dlatego koszt podatkowy fundacji zależy od tego, jak fundacja korzysta ze swojego majątku.

Najważniejsze podatki fundacji rodzinnej:

• 15% CIT od świadczeń dla beneficjentów, od mienia przekazywanego przy rozwiązaniu fundacji i od tzw. ukrytych zysków (art. 24q ustawy o CIT),
• 25% CIT od działalności poza zakresem art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej (art. 24r ustawy o CIT),
• 19% CIT od działalności najmu, kiedy przedmiotem najmu, dzierżawy lub podobnej umowy są składniki majątku służące prowadzeniu działalności gospodarczej przez beneficjenta, fundatora lub podmiot z nimi powiązany,
• podatek od nieruchomości, jeśli fundacja ma nieruchomości,
• w przypadkach określonych w ustawie podatek od przychodów z budynków (art. 24b ustawy o CIT), bo zwolnienie fundacji go nie obejmuje (art. 6 ust. 6),
• VAT, jeśli fundacja wykonuje czynności opodatkowane VAT, np. opodatkowany najem.

Przykład: fundacja wypłaca w ciągu roku beneficjentom świadczenia o łącznej wartości 300 000 zł. CIT od tych świadczeń wynosi 45 000 zł. Jeśli fundacja nie wypłaca świadczeń i działa tylko w zakresie art. 5, nie płaci CIT od przychodów z tego zakresu.

Przykład: roczny budżet fundacji rodzinnej

Budżet fundacji rodzinnej warto układać według zdarzeń, a nie jednej stałej kwoty. Poniższy przykład dotyczy fundacji z jedną nieruchomością na wynajem, bez działalności poza art. 5 i bez obowiązku badania sprawozdania. Fundacja wypłaca beneficjentom świadczenia o łącznej wartości 120 000 zł rocznie.

W roku, w którym fundacja zmienia statut, skład zarządu lub listę danych w rejestrze, dochodzi opłata 250 zł od każdego wniosku o wpis. Jeśli fundacja wynajmuje nieruchomość z VAT, dochodzi też obsługa VAT.

Kiedy koszty fundacji rodzinnej się opłacają?

Przepisy nie wskazują progu majątku, od którego fundacja rodzinna się opłaca. Opłacalność zależy od wartości i rodzaju majątku, planów wypłat dla beneficjentów i celów sukcesyjnych. Stałe koszty obsługi mają mniejsze znaczenie przy dużym majątku niż przy małym.

Na opłacalność wpływają przede wszystkim:

• odroczenie podatku: fundacja płaci 15% CIT dopiero przy świadczeniu, a nie od bieżących przychodów z działalności z art. 5,
• plan wypłat: regularne świadczenia oznaczają regularny podatek,
• zakres działalności: działalność poza art. 5 jest opodatkowana 25% CIT,
• cele sukcesyjne: ochrona majątku i jego przekazanie kolejnym pokoleniom.

Decyzję o założeniu fundacji warto poprzedzić analizą kosztów i podatków dla konkretnego majątku. Taką analizę przygotowujemy w ramach doradztwa przy zakładaniu fundacji rodzinnych.

FAQ

Jak ALTO wspiera

Prowadzimy księgowość fundacji rodzinnych i przygotowujemy wycenę obsługi po planowanej skali dokumentów i zdarzeń. Pomagamy zaplanować budżet fundacji, w tym podatki od świadczeń i koszty audytu. Łączymy w jednym zespole księgowość, doradztwo podatkowe i obsługę prawną, co ułatwia współpracę przy audycie z ustawy o fundacji rodzinnej. Sprawdź, jak wygląda nasza księgowość dla fundacji rodzinnych.

Za księgowość fundacji rodzinnych w ALTO odpowiada Katarzyna Pędzich, Accounting Senior Manager.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326 ze zm.), art. 5, 62, 77-79
• Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 64
• Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 6, 24q, 24r
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 64a i 64b
• Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Rejestr Fundacji Rodzinnych: https://piotrkow-tryb.so.gov.pl/rejestr-fundacji-rodzinnych,m,mg,305