Unijne rozporządzenie EUDR: nowe obowiązki dla przedsiębiorstw w systemie informacyjnym UE po wejściu w życie regulacji
Czym jest rozporządzenie EUDR i dlaczego jest ważne?
Przyjęte 31 maja 2023 roku rozporządzenie UE dotyczące produktów niepowodujących wylesiania (European Union Deforestation Regulation – EUDR) to akt prawny, który ma na celu walkę z globalnym wylesianiem. Przeczytaj, czym jest wylesianie >>
Regulacja wprowadza restrykcyjne mechanizmy weryfikacji pochodzenia niektórych towarów i produktów zawierających te towary, takie jak bydło, kakao, kawa, palma olejowa, soja, kauczuk i drewno.
Rozporządzenie stanowi odpowiedź na alarmujące tempo degradacji lasów. Unia Europejska, będąc jednym z największych importerów produktów związanych z wylesianiem, uznała za konieczne wdrożenie konkretnych działań przeciwdziałających temu zjawisku.
EUDR wprowadza zakaz wprowadzania do obrotu, udostępniania na rynku UE i wywozu z Unii produktów, których pozyskanie lub produkcja powodują wylesianie. Przedsiębiorcy muszą udowodnić zgodność towarów z nowymi przepisami, składając oświadczenia o należytej staranności (DDS).
Aktualizacja – stan prawny na 2026 r.
W grudniu 2025 r. zostało przyjęte rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2650, które zmienia harmonogram stosowania EUDR oraz wprowadza istotne uproszczenia dla części podmiotów.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami:
– 30 grudnia 2026 r. – rozpoczęcie stosowania EUDR przez duże i średnie przedsiębiorstwa
– 30 czerwca 2027 r. – rozpoczęcie stosowania EUDR przez mikro i małe przedsiębiorstwa
Odroczenie terminów nie oznacza rezygnacji z obowiązków, a jedynie dodatkowy czas na przygotowanie systemów, procedur i łańcuchów dostaw.
Wsparcie we wdrożeniu EUDR – jak możemy pomóc?
Rozporządzenie EUDR może okazać się dużym wyzwaniem, zwłaszcza dla firm, które po raz pierwszy wprowadzają dany towar na obszarze UE. To oni będą jako pierwsi musieli uzyskać odpowiednie informacje i dokumenty dotyczące pochodzenia towaru na cele złożenia oświadczenia o należytej staranności (DDS). Przedsiębiorstwa, które skutecznie wdrożą wymagane zmiany, mogą zyskać przewagę konkurencyjną i umocnić swoją pozycję na rynku europejskim.
Nie czekaj – już teraz zacznij przygotowania do wdrożenia EUDR w swojej firmie. Skorzystaj ze wsparcia ekspertów ALTO, którzy oferują kompleksowe doradztwo w procesie wdrażania wymogów dyrektywy EUDR. Nasz zespół pomoże Ci przeprowadzić analizę obecnych działań, opracować strategię dostosowaną do specyfiki Twojej działalności oraz wdrożyć procedury należytej staranności wymagane przez nowe przepisy.
Pamiętaj o konieczności wprowadzenia wcześniej opracowanych procedur i strategii do dokumentacji przedsiębiorstwa stosowanej w stosunkach z kontrahentami, a także o ustaleniu wymogów względem własnych pracowników. To kluczowe elementy skutecznego wdrożenia EUDR w Twojej firmie.
Wypełnij ankietę i zobacz, ile z kluczowych obszarów jest już odpowiednio zaopiekowanych w Twoim przedsiębiorstwie, a które wciąż wymagają uwagi:
Masz pytania?
Kogo dotyczy EUDR i kto powinien wdrożyć nowe rozwiązania?
Obowiązki wynikające z rozporządzenia EUDR są zróżnicowane w zależności od roli podmiotu w łańcuchu dostaw.
Zgodnie z przepisami obowiązującymi po nowelizacji z grudnia 2025 r.:
kluczowa odpowiedzialność spoczywa na podmiocie, który jako pierwszy wprowadza odnośny produkt na rynek UE lub go wywozi,
- podmioty działające w dalszych ogniwach łańcucha dostaw co do zasady nie są zobowiązane do składania własnych oświadczeń o należytej staranności, a ich obowiązki zostały istotnie ograniczone,
- wprowadzono nowe kategorie podmiotów, które precyzują podział odpowiedzialności i zakres wymaganych działań.
Prawidłowe określenie roli przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw ma kluczowe znaczenie dla zakresu obowiązków EUDR.
Każda organizacja musi:
- Zidentyfikować, czy obsługuje produkty związane z wylesianiem,
- Określić swój status w rozumieniu regulacji,
- Zweryfikować status kontrahentów w zakresie odnośnych produktów,
- Opracować procedury gromadzenia informacji,
- Przygotować się technicznie do elektronicznego raportowania danych.
EUDR dotyczy niektórych towarów i produktów zawierających te towary, takie jak bydło, kakao, kawa, palma olejowa, soja, kauczuk i drewno. Lista towarów znajduje się w załączniku nr 1 do rozporządzenia i obejmuje również ich szczegółową klasyfikację za pomocą kodów CN.
Jakie branże mogą być szczególnie dotknięte nowymi przepisami?
Nowe regulacje będą miały największy wpływ na branże, takie jak:
- Chemiczna
- Spożywcza,
- Kosmetyczna,
- Papiernicza,
- Meblarska,
- Budowlana,
- Farmaceutyczna,
- Budowlana.
Kiedy wchodzi w życie EUDR i jakie są terminy dostosowania?
Na mocy najnowszej nowelizacji przepisów UE obowiązki wynikające z rozporządzenia EUDR zostały przesunięte. Od 30 grudnia 2026 roku firmy wprowadzające na rynek UE produkty takie jak drewno, kawa, kakao, soja, kauczuk, bydło czy olej palmowy będą musiały udowodnić – poprzez złożenie oświadczenia należytej staranności – że nie przyczyniają się one do wylesiania. Wymóg dotyczy wszystkich podmiotów w łańcuchu dostaw, w tym importerów, producentów oraz handlowców.
Mikro i małe przedsiębiorstwa otrzymały dodatkowy okres przejściowy – w ich przypadku obowiązki wynikające z EUDR zaczną mieć zastosowanie od 30 czerwca 2027 roku, co ma ułatwić dostosowanie się do nowych wymogów oraz przygotowanie systemów raportowania.
Na co przedsiębiorcy powinni zwrócić szczególną uwagę w związku z EUDR?
Istnieje szereg obszarów, które w związku z wejściem w życie rozporządzenia EUDR należy w organizacji zbadać. Wśród nich podstawowe będzie zdefiniowanie, czy organizacja w ogóle zajmuje się obrotem towarami / produktami objętymi w EUDR. Następne kroki obejmą ustalenie pochodzenia produktów oraz posiadania odpowiedniej dokumentacji i możliwości uzyskania od kontrahentów stosownych informacji w zakresie pochodzenia produktów. Przygotowania do EUDR to również szereg czynności związanych z gotowością do elektronicznego raportowania danych na cele EUDR, w tym pod kątem technicznym.
Jakie kluczowe elementy należy wdrożyć w przedsiębiorstwach?
- System należytej staranności
Przedsiębiorcy muszą opracować i wdrożyć kompleksowy system weryfikacji pochodzenia produktów. Obejmuje on gromadzenie informacji, ocenę ryzyka i podejmowanie działań minimalizujących ryzyko wylesiania. Co istotne, badanie pochodzenia musi obejmować każdą partię produktu w pełnym zakresie. W zakresie gromadzenia informacji, EUDR wymaga m.in. precyzyjnego określenia miejsca pochodzenia produktów, w tym współrzędnych geograficznych działek produkcyjnych. - Oświadczenia o należytej staranności (DDS)
Rozporządzenie EUDR opiera się na systemie należytej staranności (Due Diligence System – DDS), którego celem jest wykazanie, że produkty wprowadzane na rynek UE nie są związane z wylesianiem i zostały pozyskane zgodnie z prawem kraju produkcji. Po zmianach przyjętych w grudniu 2025 r. obowiązek składania oświadczeń DDS został skoncentrowany na pierwszym podmiocie wprowadzającym produkt na rynek UE, co ma na celu ograniczenie nadmiernych obciążeń administracyjnych w dalszych ogniwach łańcucha dostaw. Uproszczenia te nie zmieniają podstawowego celu EUDR, jakim jest zapewnienie transparentności pochodzenia surowców i produktów. - Weryfikacja bądź implementacja odpowiednich narzędzi technicznych do raportowania i przekazywania oświadczeń DDS
- Zarządzanie łańcuchem dostaw
Konieczne jest nawiązanie ścisłej współpracy z dostawcami w celu zapewnienia pełnej transparentności i zgodności z wymogami EUDR w całym łańcuchu dostaw. - Szkolenia i świadomość
Edukacja pracowników i partnerów biznesowych w zakresie nowych wymogów EUDR jest kluczowa dla skutecznego wdrożenia rozporządzenia.
Rozporządzenie UE dotyczące produktów niepowodujących wylesiania – nowe obowiązki od 2024 r.
W 2024 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wylesiania i degradacji, znane jako EU Deforestation Regulation (EUDR). Komisja Europejska opublikowała komunikat w tej sprawie już 29 czerwca 2023 r., dając podmiotom czas na dostosowanie się do nowych wymagań. Przepisy dotyczące udostępniania na rynku unijnym niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów nakładają na firmy szereg obowiązków wynikających z regulacji EUDR, m.in. konieczność prowadzenia due diligence i wykazania, że produkty są zgodne z zasadami zrównoważonej gospodarki leśnej. Dotyczy to takich surowców jak soja, kawa, drewno czy olej palmowy. Właściwe organy, w tym Ministerstwo Klimatu i Środowiska, będą odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów.
Naruszenie przepisów EUDR może skutkować sankcjami, w tym czasowym zakazem wprowadzania produktów na rynek. Choć rozporządzenie Unii Europejskiej zaczęło obowiązywać w 2024 r., stosowanie głównych obowiązków zostało przesunięte – od 30 grudnia 2026 r. dla większości przedsiębiorstw oraz od 30 czerwca 2027 r. dla mikro i małych podmiotów, kiedy produkty niezgodne z wymogami będą eliminowane z rynku.
Dlaczego należy działać już teraz?
Choć stosowanie rozporządzenia EUDR zostało odroczone, przygotowanie do jego wdrożenia pozostaje procesem długotrwałym i złożonym.
Z doświadczenia rynkowego wynika, że pełne wdrożenie EUDR – obejmujące analizę łańcucha dostaw, pozyskanie danych geolokalizacyjnych, ocenę ryzyka, aktualizację umów i procedur wewnętrznych – może zająć kilka do kilkunastu miesięcy, w szczególności w organizacjach o rozbudowanych strukturach zakupowych.
Dodatkowo Komisja Europejska zapowiedziała przegląd rozporządzenia do 30 kwietnia 2026 r., co oznacza możliwość dalszych doprecyzowań lub uproszczeń. Firmy, które rozpoczną przygotowania wcześniej, będą w stanie elastycznie dostosować się do ewentualnych zmian.
Jakie są konsekwencje nieprzestrzegania EUDR?
Brak dostosowania się do przepisów EUDR może mieć poważne konsekwencje finansowe i wizerunkowe dla firm.
Możliwe sankcje obejmują:
- Grzywny sięgające nawet 4% łącznego rocznego obrotu przedsiębiorstwa,
- Konfiskatę produktów niezgodnych z wymogami EUDR,
- Zakaz wprowadzania do obrotu lub eksportu produktów objętych regulacją,
- Czasowe wykluczenie z procedur udzielania zamówień publicznych,
- Ograniczenie dostępu do finansowania publicznego.
Ponadto, nieprzestrzeganie EUDR może prowadzić do utraty zaufania klientów i partnerów biznesowych, co w długoterminowej perspektywie może mieć jeszcze poważniejsze konsekwencje niż same sankcje prawne.
Stan prawny
Informacje na stronie uwzględniają rozporządzenie (UE) 2023/1115 oraz jego nowelizację z dnia 19 grudnia 2025 r. (rozporządzenie (UE) 2025/2650).
Mogą Cię zainteresować:
Podatki
Praktyczne pytania i odpowiedzi po webinarze dotyczącym rozporządzenia EUDR
Podczas jednego z ostatnich webianrów ALTO pojawiło się wiele pytań dotyczących EUDR – to wyraźny sygnał, że wiele firm wciąż nie ...
Czytaj dalej
Polskie firmy nieprzygotowane na EUDR. Ponad 100 tysięcy przedsiębiorstw może stracić dostęp do rynku UE
Nowy raport ostrzega: 25% firm nie przeanalizowało swoich obowiązków mimo zbliżającego się terminu wdrożenia Zaledwie dwa i pół m...
Czytaj dalej
Co to jest EUDR? Kompleksowy przewodnik dla firm
Czym jest rozporządzenie EUDR i dlaczego jest tak ważne? EUDR (European Union Deforestation Regulation) to przełomowe rozporządz...
Czytaj dalej