Ważne teraz

Poznaj najnowsze rozwiązania: system kaucyjny, podatek od nieruchomości, benchmarki  i wiele innych!

Poznaj najnowsze rozwiązania: system kaucyjny, podatek od nieruchomości, benchmarki  i wiele innych!

Przygotuj się na JPK CIT! Wybierz kompleksowe wsparcie w zakresie podatków, księgowości i technologii.

Przygotuj się na JPK CIT! Wybierz kompleksowe wsparcie w zakresie podatków, księgowości i technologii.

Szereg wyróżnień w rankingach ITR World Tax oraz ITR World TP 2024/2025

Szereg wyróżnień w rankingach ITR World Tax oraz ITR World TP 2024/2025

ALTO x mLeasing – wsparcie firm z sektora MŚP w zielonej transformacji

ALTO x mLeasing – wsparcie firm z sektora MŚP w zielonej transformacji

MSSF 18: co zmienia w sprawozdaniach finansowych i jak się przygotować?

MSSF 18 „Prezentacja i ujawnianie informacji w sprawozdaniach finansowych” zastępuje MSR 1 i obowiązuje od pierwszego roku obrotowego zaczynającego się 1 stycznia 2027 r. lub później. Standard zmienia układ rachunku zysków i strat, wprowadza obowiązkowe sumy częściowe i ujawnienia wskaźników definiowanych przez zarząd. Ponieważ dane porównawcze trzeba przekształcić, spółki z rokiem kalendarzowym przygotowują dane według MSSF 18 już za 2026 r.

W skrócie
  • MSSF 18 zastępuje MSR 1 i obowiązuje od pierwszego roku obrotowego zaczynającego się 1 stycznia 2027 r. lub później.
  • Standard stosuje się retrospektywnie, więc spółka z rokiem kalendarzowym pokazuje dane porównawcze za 2026 r. w nowym układzie.
  • Rachunek zysków i strat dzieli się na kategorie, a dwie sumy częściowe są obowiązkowe: wynik z działalności operacyjnej oraz wynik przed finansowaniem i podatkiem dochodowym.
  • Wskaźniki definiowane przez zarząd (MPM) trzeba ujawnić w jednej nocie i uzgodnić do najbliższej sumy częściowej wymaganej przez MSSF.
  • MSSF 18 nie zmienia zasad wyceny ani zasad rozliczenia CIT, zmienia sposób pokazania i objaśnienia wyników.

 

Czym jest MSSF 18 i od kiedy obowiązuje?

MSSF 18 (ang. IFRS 18) to nowy standard Rady Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB) o prezentacji sprawozdań finansowych. Zastępuje MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”. Nie zmienia zasad wyceny, tylko sposób pokazania i objaśnienia wyników.

Unia Europejska przyjęła standard rozporządzeniem Komisji (UE) 2026/338 z 13 lutego 2026 r. (Dz.U. L z 16.2.2026). Zgodnie z nim spółki stosują MSSF 18 najpóźniej od pierwszego roku obrotowego zaczynającego się 1 stycznia 2027 r. lub później. To samo rozporządzenie skreśla MSR 1 z przyjętych w UE standardów.

Standard stosuje się retrospektywnie. Oznacza to, że dane porównawcze w pierwszym sprawozdaniu według MSSF 18 trzeba pokazać w nowym układzie. Dla spółki z rokiem kalendarzowym pierwsze sprawozdanie to sprawozdanie za 2027 r., a dane porównawcze dotyczą 2026 r.

MSSF 18: kluczowe daty dla spółki z rokiem kalendarzowym
Standard stosuje się retrospektywnie, więc dane porównawcze trzeba pokazać w nowym układzie.
Przyjęcie w UE
13.02.2026
Rozporządzenie Komisji (UE) 2026/338 przyjmuje MSSF 18 i skreśla MSR 1
Dane porównawcze
2026
Dane za 2026 r. pokazuje się w nowym układzie
Pierwsze sprawozdanie
2027
Pierwsze sprawozdanie według MSSF 18 to sprawozdanie za 2027 r.
Podstawa: rozporządzenie Komisji (UE) 2026/338 z 13 lutego 2026 r. (Dz.U. L z 16.2.2026). Przykład dla spółki stosującej MSSF z rokiem obrotowym równym kalendarzowemu.

 

Kogo dotyczy MSSF 18?

MSSF 18 dotyczy jednostek, które sporządzają sprawozdania finansowe według MSSF. W Polsce są to przede wszystkim spółki notowane na rynku regulowanym i ich grupy kapitałowe. Ustawa o rachunkowości pozwala też stosować MSSF niektórym spółkom z grup kapitałowych, w których jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie według MSSF (art. 45 ust. 1a-1c UoR). O stosowaniu MSSF decyduje wtedy organ zatwierdzający.

Spółki, które sporządzają sprawozdania według ustawy o rachunkowości, nie stosują MSSF 18 wprost. Jeśli jednak należą do grupy raportującej według MSSF, zmiana obejmie pakiety raportowe, które wysyłają do grupy. Dotyczy to wielu polskich spółek zależnych grup zagranicznych.

Potrzebujesz wsparcia z oceną, czy MSSF 18 dotyczy Twojej spółki?

Napisz do nas

 

Co zmienia MSSF 18 w rachunku zysków i strat?

Najważniejsza zmiana dotyczy struktury rachunku zysków i strat. MSSF 18 dzieli przychody i koszty na kategorie i wymaga obowiązkowych sum częściowych. Dzięki temu wyniki różnych spółek będą łatwiejsze do porównania.

 

Nowe kategorie: operacyjna, inwestycyjna, finansowa

Przychody i koszty przypisuje się do kategorii:

Kategoria Co obejmuje (w uproszczeniu)
Operacyjna przychody i koszty z głównej działalności oraz pozycje, które nie trafiają do innych kategorii
Inwestycyjna przychody i koszty z inwestycji, np. z jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności, oraz z aktywów generujących zwrot niezależnie od innych zasobów
Finansowa przychody i koszty ze zobowiązań z tytułu finansowania, np. odsetki od kredytów
Podatek dochodowy podatek dochodowy
Działalność zaniechana wynik działalności zaniechanej

Kategoria operacyjna jest kategorią „resztową”. Trafia do niej wszystko, czego nie przypisano do innych kategorii, także pozycje nietypowe czy jednorazowe.

 

Obowiązkowe sumy częściowe

MSSF 18 wymaga dwóch nowych sum częściowych: wyniku z działalności operacyjnej oraz wyniku przed finansowaniem i podatkiem dochodowym. To koniec dowolności w definiowaniu „zysku operacyjnego” w rachunku zysków i strat. Wiele spółek będzie musiało zmienić wskaźniki, które dziś pokazuje zarządowi i inwestorom.

 

Spółki z określoną główną działalnością

Inne zasady stosują jednostki, których główna działalność to inwestowanie w aktywa albo finansowanie klientów, np. banki czy niektóre spółki inwestycyjne. Część przychodów i kosztów, które u innych spółek trafiają do kategorii inwestycyjnej lub finansowej, u nich zalicza się do operacyjnej. Każda spółka musi więc najpierw ocenić, czy ma taką główną działalność.

 

Wskaźniki efektywności definiowane przez zarząd (MPM)

MPM (ang. management-defined performance measures) to sumy częściowe przychodów i kosztów, które zarząd pokazuje poza sprawozdaniem, np. w raportach dla inwestorów, i które nie są wymagane przez MSSF. Przykładem może być „skorygowany zysk operacyjny”. MSSF 18 wymaga ujawnienia ich w jednej nocie sprawozdania finansowego.

Nota powinna zawierać m.in. opis wskaźnika, uzasadnienie, dlaczego jest przydatny, oraz uzgodnienie do najbliższej sumy częściowej wymaganej przez MSSF. Trzeba też pokazać wpływ podatku i udziałów niekontrolujących na pozycje uzgadniające. Dzięki temu wskaźniki raportowane rynkowi stają się częścią badanego sprawozdania.

 

Agregacja i dezagregacja danych w sprawozdaniu

MSSF 18 wprowadza zasady grupowania i rozbijania informacji. Pozycje łączy się według wspólnych cech, a rozdziela, gdy mają istotnie różne cechy. Standard ogranicza też używanie ogólnych etykiet, takich jak „pozostałe”, gdy kryją istotne kwoty.

Spółki, które prezentują koszty w układzie funkcjonalnym, muszą dodatkowo ujawnić w notach wybrane koszty według rodzaju, m.in. amortyzację i świadczenia pracownicze. To często wymaga zmian w systemach i planie kont.

Potrzebujesz wsparcia z nowym układem rachunku zysków i strat?

Napisz do nas

 

Jak przygotować się do MSSF 18?

Przygotowanie warto zacząć od analizy, a nie od zmian w systemach. Ponieważ dane porównawcze za 2026 r. trzeba przekształcić, spółka z rokiem kalendarzowym nie powinna czekać do 2027 r.

Etap Co zrobić Kiedy (rok kalendarzowy)
Analiza wpływu przypisać pozycje rachunku zysków i strat do nowych kategorii, ocenić główną działalność jak najszybciej, w 2026 r.
Wskaźniki zarządu zidentyfikować MPM w raportach i komunikacji z inwestorami 2026 r.
Systemy i plan kont dostosować konta, mapowania i raporty, w tym koszty według rodzaju przed zamknięciem 2026 r.
Dane porównawcze przygotować dane za 2026 r. w nowym układzie przy zamknięciu 2026 r.
Raporty śródroczne zastosować nowy układ w raportach za 2027 r. od pierwszego kwartału 2027 r.
Komunikacja poinformować zarząd, radę nadzorczą i inwestorów o zmianie wskaźników przed publikacją pierwszych danych

Zmiany w planie kont warto skoordynować z JPK CIT. Jednostki, które sporządzają sprawozdania według MSR, nie muszą oznaczać kont znacznikami w JPK_KR_PD do 1 stycznia 2028 r. Obie zmiany dotyczą tych samych kont, więc warto planować je razem. Opisujemy to w artykule o mapowaniu planu kont do JPK CIT.

Potrzebujesz wsparcia z przygotowaniem spółki do MSSF 18?

Napisz do nas

 

MSSF 18 a raportowanie spółki zależnej do grupy

MSSF 18 zmienia też rachunek przepływów pieniężnych według MSR 7. Przy metodzie pośredniej punktem wyjścia będzie wynik operacyjny. Zmienia się też klasyfikacja odsetek i dywidend. U większości spółek odsetki zapłacone będą przepływem z działalności finansowej, a odsetki i dywidendy otrzymane przepływem z działalności inwestycyjnej.

Rachunek przepływów pieniężnych po MSSF 18
Co zmienia się w rachunku przepływów pieniężnych według MSR 7
Odsetki zapłacone
działalność finansowa
Odsetki i dywidendy otrzymane
działalność inwestycyjna
Metoda pośrednia: punkt wyjścia
wynik operacyjny
Klasyfikacja odsetek i dywidend dotyczy większości spółek. Podstawa: MSSF 18 i zmiany w MSR 7.

Dla polskiej spółki zależnej oznacza to nowe pozycje w pakiecie raportowym dla grupy. Grupa może poprosić o dane w nowym układzie już za 2026 r. Warto ustalić to z centralą wcześniej, żeby nie przebudowywać raportów w trakcie zamknięcia roku.

Sama zmiana prezentacji nie zmienia zasad rozliczenia CIT. Podstawą opodatkowania nadal są przychody i koszty ustalone według ustawy o CIT.

Z praktyki eksperta
Przy analizach wpływu MSSF 18 najwięcej pracy nie dotyczy samego rachunku zysków i strat, ale danych źródłowych. Wiele spółek nie ma w systemie informacji, która pozwala oddzielić przychody z inwestycji od przychodów operacyjnych albo pokazać koszty według rodzaju przy układzie funkcjonalnym. Dlatego zaczynamy od przeglądu planu kont i mapowań. Jeśli dane trzeba uzupełnić, lepiej zrobić to w trakcie 2026 r., niż odtwarzać je przy zamknięciu.
Aleksandra Szymańczyk, Accounting Senior Manager, ALTO
Potrzebujesz wsparcia z pakietem raportowym dla grupy?

Napisz do nas

 

FAQ

Od kiedy obowiązuje MSSF 18?+
MSSF 18 obowiązuje od pierwszego roku obrotowego zaczynającego się 1 stycznia 2027 r. lub później. W UE przyjęto go rozporządzeniem Komisji (UE) 2026/338 z 13 lutego 2026 r. Standard stosuje się retrospektywnie, więc spółka z rokiem kalendarzowym przekształca w pierwszym sprawozdaniu dane porównawcze za 2026 r.
Czy MSSF 18 zmienia wynik netto?+
Nie. MSSF 18 nie zmienia zasad ujmowania i wyceny, więc wynik netto co do zasady pozostaje taki sam. Zmienia się układ rachunku zysków i strat, sumy częściowe, klasyfikacja niektórych pozycji i zakres ujawnień. Wskaźniki pośrednie, np. zysk operacyjny, mogą się jednak zmienić.
Czy MSSF 18 dotyczy spółek raportujących według ustawy o rachunkowości?+
Nie wprost. Spółki, które sporządzają sprawozdania według ustawy o rachunkowości, nadal stosują jej wzory. MSSF 18 dotyczy ich pośrednio, jeśli należą do grupy raportującej według MSSF i przygotowują pakiety raportowe dla jednostki dominującej. Wtedy pakiet trzeba dostosować do nowego układu.
Czy trzeba przekształcić dane za 2026 rok?+
Tak, jeśli spółka stosuje MSSF i ma rok obrotowy równy kalendarzowemu. MSSF 18 stosuje się retrospektywnie, więc w sprawozdaniu za 2027 r. dane porównawcze za 2026 r. pokazuje się w nowym układzie. W praktyce spółka powinna zbierać dane w nowej strukturze już w trakcie 2026 r.
Czym są wskaźniki MPM?+
To sumy częściowe przychodów i kosztów, które zarząd pokazuje poza sprawozdaniem finansowym, np. w komunikacji z inwestorami, i które nie są wymagane przez MSSF. MSSF 18 wymaga ich opisu w jednej nocie i uzgodnienia do najbliższej sumy częściowej z MSSF. Dzięki temu wskaźniki trafiają do badanego sprawozdania.

 

Jak ALTO wspiera

Pomagamy spółkom ocenić wpływ MSSF 18, przypisać pozycje do nowych kategorii i przygotować dane porównawcze. Dostosowujemy plan kont i pakiety raportowe dla grup, także z myślą o JPK CIT. Szczegóły znajdziesz na stronie doradztwo rachunkowe oraz wsparcie procesu raportowania.

 

Źródła

JPK CIT a zamknięcie roku: co sprawdzić przed zamknięciem ksiąg?

Zamknięcie roku pod JPK CIT to nie tylko poprawny bilans. Księgi muszą dać się przesłać w strukturze JPK_KR_PD: z kompletem kont, znacznikami, danymi kontrahentów i rozliczeniem różnic podatkowych. Za 2026 r. plik JPK CIT trzeba przesłać do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, czyli przy roku kalendarzowym do 31 lipca 2027 r.

W skrócie
  • Za 2026 r. plik JPK CIT trzeba przesłać do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, czyli przy roku kalendarzowym do 31 lipca 2027 r.
  • Za 2026 r. obowiązek JPK CIT obejmuje także podatników składających JPK_V7M.
  • Za lata podatkowe rozpoczęte po 31 grudnia 2025 r. i przed 1 stycznia 2029 r. nie przesyła się JPK_ST_KR, ale ewidencję środków trwałych nadal trzeba prowadzić.
  • Za 2026 r. trzeba już wykazać NIP kontrahentów i numery KSeF faktur wystawionych przez spółkę.
  • Plik JPK CIT generuj dopiero z ksiąg po wszystkich korektach.

 

Dlaczego JPK CIT trzeba włączyć w zamknięcie roku?

Plik JPK_KR_PD to księgi rachunkowe w postaci elektronicznej. Jeśli w księgach jest błąd, będzie też w pliku. Dlatego kontrole pod JPK CIT najtaniej zrobić przed zamknięciem ksiąg, a nie po nim.

Podstawą jest art. 9 ust. 1 ustawy o CIT. Księgi trzeba prowadzić tak, żeby dało się z nich ustalić dochód (stratę), podstawę opodatkowania i należny podatek. Art. 9 ust. 1c nakazuje prowadzić je przy użyciu programów komputerowych i przesłać naczelnikowi urzędu skarbowego w strukturze logicznej.

Spółka może mieć poprawnie zamknięte księgi i jednocześnie dane niegotowe do JPK CIT. Typowe przykłady:

  • konto kosztowe łączy koszty podatkowe i niepodatkowe, więc nie da się mu przypisać jednego znacznika podatkowego,
  • część kontrahentów nie ma NIP w kartotece,
  • kalkulacja CIT powstała w arkuszu i nie da się jej powiązać z kontami.

Żaden z tych problemów nie wpływa na bilans. Każdy utrudnia przygotowanie poprawnego pliku.

 

JPK CIT za 2026 r.: kogo dotyczy i co się zmieniło?

Za 2026 r. obowiązek JPK CIT obejmuje także podatników składających JPK_V7M. Największe firmy i podatkowe grupy kapitałowe przesyłają plik drugi raz. W 2026 r. zmieniły się termin wysyłki i zasady dla JPK_ST_KR.

Rok podatkowy Kto przesyła JPK CIT Termin przy roku kalendarzowym
2025 podatkowe grupy kapitałowe i podatnicy z przychodem powyżej 50 mln euro w poprzednim roku do 31 lipca 2026 r. (rozporządzenie MFiG z 16 lutego 2026 r.)
2026 dodatkowo podatnicy składający JPK_V7M do 31 lipca 2027 r.
2027 pozostali podatnicy prowadzący księgi rachunkowe do 31 lipca 2028 r.

Trzy zmiany, które warto uwzględnić w planie zamknięcia roku:

  • Nowy termin. Od 1 lipca 2026 r. art. 9 ust. 1c ustawy o CIT wskazuje termin do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Zmianę wprowadziła ustawa z 15 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 779). Wcześniej termin był powiązany z terminem złożenia CIT-8.
  • Brak JPK_ST_KR za lata 2026-2028. Rozporządzenie z 29 października 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1444) zwalnia z prowadzenia w programie komputerowym i przesyłania danych z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dotyczy lat podatkowych rozpoczętych po 31 grudnia 2025 r. i przed 1 stycznia 2029 r. Za 2025 r. obowiązywało wcześniejsze zwolnienie (Dz.U. 2024 poz. 1861).
  • Pełnomocnictwo. Od 16 czerwca 2026 r. pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanych elektronicznie, udzielone na podstawie Ordynacji podatkowej, obejmuje także podpisywanie ksiąg przesyłanych jako JPK CIT (art. 9 ust. 1h ustawy o CIT).

Zwolnienie z JPK_ST_KR nie zwalnia z prowadzenia ewidencji środków trwałych. Amortyzację nadal trzeba policzyć i ująć w księgach oraz w kalkulacji CIT.

Szerzej o harmonogramie piszemy w artykule JPK_CIT w 2026 roku.

Potrzebujesz wsparcia z JPK CIT za 2026 r.?

Napisz do nas

 

Checklista: 10 kontroli przed zamknięciem ksiąg

Poniższe kontrole warto wpisać w harmonogram zamknięcia roku. Każda ma właściciela i termin. Kontrole 1-7 dotyczą ksiąg, a 8-10 przygotowania samego pliku.

Nr Kontrola Co sprawdzić Kto
1 Bilans otwarcia salda otwarcia 2026 r. równe saldom zamknięcia 2025 r. księgowość
2 Kompletność kont każde konto z obrotami lub saldem trafi do zestawienia obrotów i sald (ZOiS) księgowość, IT
3 Zgodność obrotów obroty ZOiS zgodne z dziennikiem, salda końcowe wynikają z sald otwarcia i obrotów księgowość
4 Znaczniki S_12_1 każde konto ma znacznik zgodny ze swoją treścią księgowość
5 Znaczniki podatkowe PD konta z różnicami podatkowymi mają znacznik w polu S_12_3 dział podatkowy
6 Konta mieszane konta łączące zdarzenia o różnych znacznikach podzielone na analityki księgowość, dział podatkowy
7 Kontrahenci NIP kontrahentów i numery KSeF faktur wystawionych przez spółkę księgowość
8 Zdarzenia po dniu bilansowym korekty dotyczące 2026 r. ujęte w księgach 2026 r. księgowość
9 Kalkulacja CIT wynik podatkowy uzgodniony z kontami oznaczonymi znacznikami PD dział podatkowy
10 Plik testowy plik wygenerowany, zwalidowany i uzgodniony z księgami księgowość, IT

 

Salda, obroty i kompletność kont

Zestawienie obrotów i sald zawiera salda otwarcia, obroty za okres i narastająco oraz salda końcowe (art. 18 ustawy o rachunkowości). Obroty zestawienia muszą być zgodne z obrotami dziennika. Te same zależności sprawdzisz później w pliku.

Każde konto ostatecznego zapisu może wystąpić w węźle ZOiS tylko raz. Tak wyjaśnia Ministerstwo Finansów (MF) w pytaniach i odpowiedziach do JPK_PD (pytanie 50). Jeśli konto syntetyczne ma analityki, każda analityka pojawia się raz.

Sprawdź też konta techniczne i rozliczeniowe. Konto pominięte w eksporcie to luka w księgach przesłanych do urzędu.

 

Znaczniki kont

Znaczniki wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1314). MF zaleca stosować je w sposób możliwie najszerszy. Jeśli na jednym koncie są zdarzenia, którym można przypisać różne znaczniki, MF zaleca podzielić je na jednorodne grupy i wyodrębnić konta analityczne.

Przykład: konto „Koszty reprezentacji i reklamy” łączy koszty podatkowe i niepodatkowe. Przed zamknięciem roku warto rozdzielić je na dwie analityki. Każda dostanie inny znacznik podatkowy. Spółki sporządzające sprawozdania według MSSF mogą na razie nie oznaczać kont znacznikami: MF wskazuje, że zwolnienie przedłużono dla nich do 1 stycznia 2028 r. (Dz.U. 2025 poz. 1828). Dotyczy ono tylko znaczników, a nie pliku ani węzła RPD. Jak przeprowadzić taki przegląd, opisujemy w artykule o mapowaniu planu kont do JPK CIT.

 

Dane kontrahentów

Rozporządzenie z 16 sierpnia 2024 r. wymaga uzupełnienia ksiąg o NIP kontrahenta, jeśli został nadany. Wymaga też numeru KSeF faktur wystawionych przez spółkę, jeśli nadano go do dnia przekazania ksiąg. Za 2025 r. te dane nie były obowiązkowe (§ 5 rozporządzenia). Za 2026 r. trzeba je już wykazać.

W węźle Kontrahent wykazuje się kontrahentów, z którymi były transakcje w raportowanym okresie, a nie całą bazę z systemu. Porządkowanie kartoteki opisujemy w tekście o przygotowaniu danych do JPK CIT.

 

Zdarzenia po dniu bilansowym

Zdarzenia po dniu bilansowym mogą wymagać korekty ksiąg za 2026 r. (art. 54 ustawy o rachunkowości). Chodzi o informacje, które potwierdzają stan istniejący na dzień bilansowy, np. o niewypłacalności dłużnika. Jeśli spółka ujmie je w księgach 2026 r., muszą trafić też do pliku za 2026 r.

Plik JPK CIT generuj dopiero z ksiąg po wszystkich korektach. Inaczej powstaną dwie wersje ksiąg za ten sam rok.

Chcesz sprawdzić, czy Twoje księgi są gotowe do JPK CIT za 2026 r.?

Zapytaj naszych ekspertów

 

Jak uzgodnić wynik podatkowy przed zamknięciem roku?

Węzeł RPD w pliku JPK_KR_PD pokazuje różnice między wynikiem finansowym a podstawą opodatkowania. Rozporządzenie z 16 sierpnia 2024 r. dzieli je na osiem kategorii. Kwoty wpisuje się ręcznie, ale powinny uzgadniać się z kontami oznaczonymi znacznikami podatkowymi.

Tak wyjaśnia MF w pytaniach i odpowiedziach do JPK_PD (pytania 22 i 38). W praktyce oznacza to, że kalkulacja CIT powinna być gotowa i powiązana z kontami przed generowaniem pliku. Jeśli spółka liczy CIT w arkuszu, każda pozycja arkusza powinna wskazywać konto lub grupę kont.

Przykład. Spółka ma wynik finansowy brutto 4 200 000 zł. W kalkulacji CIT dolicza 310 000 zł kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów (KUP) i 90 000 zł rezerw, które nie są jeszcze kosztem podatkowym. Obie kwoty powinny wynikać z obrotów na kontach oznaczonych znacznikami podatkowymi. Jeśli konta pokazują 280 000 zł NKUP, różnicę 30 000 zł trzeba wyjaśnić przed zamknięciem roku.

Uzgodnienie kalkulacji CIT z kontami
Przykład z artykułu: koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (NKUP)
Wynik finansowy brutto
4,2 mln zł
4 200 000 zł
NKUP w kalkulacji CIT
310 tys. zł
310 000 zł doliczone w kalkulacji
NKUP na kontach
280 tys. zł
280 000 zł na kontach oznaczonych znacznikami podatkowymi
Do wyjaśnienia
30 tys. zł
różnicę 30 000 zł trzeba wyjaśnić przed zamknięciem roku
Kwoty doliczane w kalkulacji CIT powinny wynikać z obrotów na kontach oznaczonych znacznikami podatkowymi. Podstawa: MF, pytania i odpowiedzi JPK_PD (pytania 22 i 38).

Uzgodnienie wyniku podatkowego z księgami opisujemy szczegółowo w tekście JPK CIT a kalkulacja CIT.

Potrzebujesz wsparcia z uzgodnieniem wyniku podatkowego?

Napisz do nas

 

Harmonogram: JPK CIT w kalendarzu zamknięcia roku

JPK CIT warto rozłożyć na cały okres zamknięcia, a nie zostawiać na lipiec. Nowy termin daje więcej czasu, ale nie zmienia terminów sprawozdania finansowego. Najwięcej pracy wymagają znaczniki i kalkulacja CIT.

Kiedy Zadanie
listopad-grudzień 2026 r. przegląd planu kont i znaczników, podział kont mieszanych, uzupełnienie NIP
styczeń 2027 r. uzgodnienie bilansu otwarcia, kontrola kompletności kont
luty-marzec 2027 r. zamknięcie ksiąg, zdarzenia po dniu bilansowym, sprawozdanie finansowe, kalkulacja CIT i CIT-8
kwiecień-czerwiec 2027 r. plik testowy, walidacja, rekonsyliacja z księgami i CIT-8
do 31 lipca 2027 r. podpis i wysyłka JPK_KR_PD za 2026 r.

Przy roku podatkowym innym niż kalendarzowy termin liczy się od końca tego roku. MF udostępnia środowisko testowe bramki dla plików JPK_KR_PD, więc wysyłkę można przetestować wcześniej. Terminy sprawozdania finansowego zbieramy w artykule o terminach sprawozdania finansowego.

Z praktyki eksperta
W firmach, które raportowały JPK CIT za 2025 r., najwięcej pracy po zamknięciu roku dotyczyło znaczników podatkowych. Kalkulacja CIT była gotowa, ale nie dało się jej powiązać z kontami, bo koszty podatkowe i niepodatkowe były na tych samych kontach. Dlatego radzimy zrobić podział kont mieszanych jeszcze w grudniu. Wtedy zapisy od stycznia trafiają już na właściwe analityki.
Imię i nazwisko, stanowisko, ALTO
Potrzebujesz wsparcia z harmonogramem zamknięcia roku?

Napisz do nas

 

FAQ

Do kiedy trzeba wysłać JPK CIT za 2026 r.?+
Do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Przy roku kalendarzowym to 31 lipca 2027 r. Termin wynika z art. 9 ust. 1c ustawy o CIT w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2026 r. Wcześniej był powiązany z terminem złożenia CIT-8. Termin złożenia zeznania CIT-8 się nie zmienił, więc kalkulacja CIT nadal powstaje wcześniej niż plik.
Czy za 2026 r. trzeba przesłać JPK_ST_KR?+
Nie. Rozporządzenie z 29 października 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1444) zwalnia z obowiązku przesyłania danych z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dotyczy lat podatkowych rozpoczętych po 31 grudnia 2025 r. i przed 1 stycznia 2029 r. Spółka nadal prowadzi ewidencję środków trwałych i ujmuje amortyzację w księgach.
Czy plik JPK CIT można wygenerować przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego?+
Plik odzwierciedla zamknięte księgi za rok podatkowy. Bezpieczniej generować go po ujęciu wszystkich korekt, w tym zdarzeń po dniu bilansowym i korekt z badania. Jeśli po wysyłce księgi się zmienią, trzeba złożyć korektę pliku. Dlatego ostateczny plik warto przygotować po zamknięciu ksiąg i po uzgodnieniu z CIT-8.
Czy za 2026 r. trzeba wykazać NIP kontrahentów?+
Tak, jeśli NIP został nadany. Obowiązek wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. Za 2025 r. przepisy przejściowe pozwalały pominąć te dane. Dotyczy to także numerów KSeF faktur wystawionych przez spółkę, jeśli nadano je do dnia przekazania ksiąg.
Czy JPK CIT można wysłać w kilku plikach za części roku?+
Tak. MF dopuszcza generowanie plików JPK_KR_PD za dowolne okresy. Pliki muszą zachować ciągłość zapisów, bez luk i powtórzeń. Węzeł RPD wypełnia się tylko w ostatnim pliku, który obejmuje ostatni dzień roku podatkowego. W pozostałych plikach wykazuje się w nim zero.
Kto w spółce powinien odpowiadać za JPK CIT przy zamknięciu roku?+
Przepisy nie wskazują działu. W praktyce księgowość odpowiada za salda, kompletność kont i znaczniki bilansowe. Dział podatkowy odpowiada za znaczniki podatkowe i kalkulację CIT. IT odpowiada za generowanie pliku. Jedna osoba powinna koordynować całość i zatwierdzać plik przed podpisem. Podział ról warto zapisać w procedurze zamknięcia roku.

 

Jak ALTO wspiera

Pomagamy włączyć JPK CIT w harmonogram zamknięcia roku. Przeglądamy plan kont i znaczniki, wskazujemy konta mieszane i sprawdzamy dane kontrahentów. Uzgadniamy kalkulację CIT z księgami przed wygenerowaniem pliku. Plik możesz przygotować i sprawdzić w aplikacji ALTOOL JPK CIT.

 

Źródła

JPK CIT w SAP, Oracle i Microsoft Dynamics: jak przygotować system ERP?

Żeby system ERP przygotował JPK CIT, musi dostarczyć pełne dane z ksiąg i ewidencji środków trwałych, a konta muszą mieć przypisane znaczniki. Sposób dojścia do tego celu zależy od systemu, jego wersji i tego, czy firma może zmieniać plan kont: czasem wystarczy aktualizacja od dostawcy, a czasem lepiej przenieść dane do zewnętrznego narzędzia. W tym artykule pokazujemy, na co zwrócić uwagę w SAP, Oracle i Microsoft Dynamics.

W skrócie
  • System ERP musi dostarczyć dane do dwóch struktur: JPK_KR_PD (księgi rachunkowe) i JPK_ST_KR (ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych).
  • Znaczników nie trzeba wprowadzać bezpośrednio w systemie ERP. Można je przypisać w zewnętrznym narzędziu, które pobiera dane z ksiąg i generuje plik.
  • Grupowy plan kont to zwykle największa przeszkoda przy przypisaniu znaczników podatkowych.
  • Niezależnie od wybranej drogi za poprawność danych odpowiada podatnik, a nie dostawca systemu.
  • Microsoft nie wydaje już aktualizacji dla Dynamics AX 2009 i 2012, więc plik trzeba przygotować przez rozbudowę systemu u partnera albo w zewnętrznym narzędziu.

 

Czego JPK CIT wymaga od systemu ERP?

System ERP musi dostarczyć dane do dwóch struktur: JPK_KR_PD (księgi rachunkowe) i JPK_ST_KR (ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych). Część danych jest w każdym systemie księgowym, ale część trzeba uzupełnić, np. znaczniki kont i dane podatkowe środków trwałych. Znaczników nie trzeba wprowadzać bezpośrednio w systemie ERP. Można je przypisać w zewnętrznym narzędziu, które pobiera dane z ksiąg i generuje plik. Wyjątek dotyczy podatników, którzy sporządzają sprawozdania według MSSF/MSR. Do 1 stycznia 2028 r. nie muszą oni uzupełniać ksiąg o znaczniki kont, choć plik JPK_KR_PD nadal składają.

Struktura Jakie dane Gdzie zwykle są w ERP
JPK_KR_PD dane kontrahentów, w tym NIP kartoteka kontrahentów, moduły sprzedaży i zakupów
JPK_KR_PD numery KSeF faktur sprzedaży wystawionych przez spółkę, jeśli zostały nadane moduł sprzedaży, integracja z KSeF
JPK_KR_PD zestawienie obrotów i sald ze znacznikami kont księga główna i plan kont; znaczniki można przypisać w ERP albo w zewnętrznym narzędziu
JPK_KR_PD dziennik z zapisami księgowymi księga główna
JPK_KR_PD część RPD, czyli różnice między wynikiem bilansowym a podatkowym konta ze znacznikami podatkowymi i kalkulacja podatku; część różnic w ogóle nie wynika z ksiąg
JPK_ST_KR wartość początkowa podatkowa i bilansowa, stawki i metody amortyzacji moduł środków trwałych

Przy środkach trwałych system musi rozróżniać ujęcie podatkowe i bilansowe. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że w JPK_ST_KR podaje się m.in. podstawową stawkę z wykazu stawek amortyzacyjnych i, jeśli jest inna, stawkę ustaloną przez podatnika. Plik ma też dwa osobne pola na wartość początkową: podatkową, ustaloną według przepisów o podatkach dochodowych, i rachunkową, ustaloną według ustawy o rachunkowości. Te wartości mogą się różnić. Jeśli moduł środków trwałych prowadzi tylko jedną wartość, dane podatkowe trzeba uzupełnić.

Szczegóły struktury i znaczników opisujemy w artykule JPK_KR_PD: struktura, znaczniki i raportowanie CIT, a przypisywanie znaczników do kont w artykule o mapowaniu planu kont do JPK CIT.

 

Dlaczego grupowy plan kont utrudnia przygotowanie JPK CIT?

Spółki, które pracują na SAP, Oracle lub Dynamics, często mają plan kont narzucony przez grupę. Lokalny dział finansowy nie może wtedy dodać kont ani analityk pod potrzeby JPK CIT. To zwykle największa przeszkoda przy przypisaniu znaczników podatkowych.

Znaczniki przypisuje się do kont. Jeśli na jednym koncie grupowym księguje się pozycje o różnym charakterze podatkowym, np. koszty podatkowe i niepodatkowe, jeden znacznik nie odda jego treści. Typowym rozwiązaniem jest wydzielenie osobnych kont lub analityk. Grupowy plan kont często na to nie pozwala, bo każda zmiana wymaga zgody grupy.

Nie trzeba jednak przebudowywać planu kont w ERP. Znaczniki można przypisać poza systemem, w narzędziu, które pobiera dane z ksiąg. Jeśli istniejące wymiary księgowe, np. MPK albo projekt, pozwalają rozróżnić pozycje na jednym koncie, można na ich podstawie zbudować rozszerzony, wirtualny plan kont. Plan kont grupy pozostaje wtedy bez zmian. Przykład takiego projektu opisujemy w sekcji o starszych i niewspieranych systemach.

Potrzebujesz wsparcia z przypisaniem znaczników przy grupowym planie kont?

Napisz do nas

 

Jakie są sposoby przygotowania ERP do JPK CIT?

Firmy przygotowują ERP do JPK CIT najczęściej na jeden z trzech sposobów: przez rozwiązanie dostawcy systemu, przez dodatek partnera wdrożeniowego albo przez niezależne narzędzie, do którego trafiają dane z systemu. Wybór zależy głównie od wersji systemu, liczby źródeł danych i czasu do terminu wysyłki.

Sposób Kiedy się sprawdza Na co uważać
Rozwiązanie dostawcy ERP aktualna, wspierana wersja systemu z lokalizacją polską zależność od harmonogramu aktualizacji dostawcy; znaczniki i tak trzeba przypisać
Dodatek partnera wdrożeniowego system wspierany, ale bez gotowej funkcji albo mocno dostosowany koszt i czas wdrożenia; utrzymanie dodatku przy zmianach struktur
Niezależne narzędzie starszy system, kilka systemów, zamknięty plan kont, mało czasu jakość eksportu danych z ERP; jasny podział odpowiedzialności

Niezależnie od wybranej drogi za poprawność danych odpowiada podatnik, a nie dostawca systemu. Narzędzie wygeneruje plik z tego, co jest w księgach, ale nie zdecyduje, który znacznik pasuje do treści konta.

Przykład: grupa ma trzy spółki. Dwie pracują na aktualnej wersji Dynamics 365 Finance, a trzecia na Dynamics AX 2012, z którego za rok ma przejść na nowy system. Dla dwóch pierwszych spółek naturalnym wyborem jest funkcja dostawcy. Dla trzeciej rozbudowa systemu tuż przed migracją się nie opłaca, więc dane z AX lepiej przenieść do zewnętrznego narzędzia. Mapowanie warto wtedy oprzeć na wspólnych regułach dla całej grupy, żeby znaczniki we wszystkich spółkach przypisywać tak samo.

 

Jak przygotować do JPK CIT system SAP?

W SAP najpierw sprawdź, jaką wersję systemu i jaką lokalizację polską ma firma oraz czy dostawca lub partner potwierdza obsługę JPK_KR_PD i JPK_ST_KR. Dopiero potem warto planować mapowanie i testy.

 

Co sprawdzić w SAP ECC i SAP S/4HANA?

SAP ECC 6.0 należy do SAP Business Suite 7. SAP zapowiedział podstawowe wsparcie (mainstream maintenance) tej linii do końca 2027 r., a opcjonalne wsparcie rozszerzone do końca 2030 r. Dla firm, które planują przejście na SAP S/4HANA, ma to znaczenie przy wyborze rozwiązania dla JPK CIT. Rozbudowa starego systemu tuż przed migracją może się nie opłacić.

Przed decyzją ustal z dostawcą lub partnerem:

  1. czy Twoja wersja i lokalizacja obsługują aktualne wersje struktur JPK_KR_PD i JPK_ST_KR,
  2. jak w systemie przypisuje się znaczniki do kont,
  3. czy moduł środków trwałych prowadzi osobno wartości podatkowe i bilansowe,
  4. jak system uwzględnia zmiany struktur publikowane przez Ministerstwo Finansów.

Na rynku działają też dodatki do SAP przygotowane przez partnerów wdrożeniowych. Przed wyborem warto porównać je z niezależnym narzędziem pod kątem kosztu i czasu wdrożenia.

 

Jakie wyzwania pojawiają się w SAP najczęściej?

Duże instalacje SAP często obsługują kilka spółek w jednym systemie. Obowiązek JPK CIT dotyczy każdego podatnika, więc dane trzeba wydzielić osobno dla każdej spółki. Wymaga to poprawnego przypisania zapisów do spółek i spójnych kartotek kontrahentów.

Drugie wyzwanie to środki trwałe, przy których wartości podatkowe nie zawsze są prowadzone w module środków trwałych. Równoległe ujęcia, np. według ustawy o rachunkowości i według standardów grupy, zwykle nie są problemem. Spółki prowadzą wtedy po prostu dwie osobne księgi, więc wystarczy wskazać, z której księgi system ma pobierać dane do JPK_KR_PD. Większym wyzwaniem jest grupowy plan kont, który opisujemy wyżej.

Potrzebujesz wsparcia z przygotowaniem do JPK CIT?

Napisz do nas

 

Jak przygotować do JPK CIT system Oracle?

W systemach Oracle zasada jest ta sama: najpierw ustal, czy Twoje rozwiązanie i jego lokalizacja polska obsługują JPK_KR_PD i JPK_ST_KR. Oracle oferuje kilka różnych systemów finansowych, m.in. Oracle E-Business Suite, Oracle Fusion Cloud ERP i NetSuite. Każdy z nich ma inny model aktualizacji i inne możliwości rozbudowy.

Dla Oracle Fusion Cloud Financials producent opisuje w dokumentacji generowanie pliku księgowego w formacie JPK_CIT dla transakcji od 2025 r. Opisuje też część dotyczącą ewidencji środków trwałych, opartą na księgach aktywów rachunkowych i podatkowych. Dla pozostałych systemów Oracle obsługę JPK CIT trzeba potwierdzić u dostawcy lub partnera.

W praktyce sprawdź u dostawcy lub partnera trzy rzeczy:

  1. czy aktualizacje regulacyjne dla Polski obejmują struktury JPK CIT,
  2. jak wyeksportować pełny dziennik razem z wymiarami analitycznymi,
  3. gdzie przechowywane są dane podatkowe środków trwałych.

Jeśli odpowiedź na którekolwiek z tych pytań jest niepewna, warto od razu przygotować testowy eksport danych do zewnętrznego narzędzia. Pozwala to sprawdzić kompletność danych bez czekania na decyzje dostawcy.

 

Jak przygotować do JPK CIT Microsoft Dynamics?

W rodzinie Microsoft Dynamics sytuacja zależy od produktu. Dynamics AX 2009 i 2012 nie dostają już aktualizacji, Dynamics 365 Finance ma opisaną przez Microsoft funkcję raportowania JPK_KR_PD, a Business Central działa w Polsce na lokalizacji partnerów.

 

Czy da się raportować JPK CIT z Dynamics AX 2009 i AX 2012?

Dane z AX mogą posłużyć do przygotowania pliku, ale nie dzięki aktualizacji od Microsoftu. Wsparcie rozszerzone dla Dynamics AX 2009 SP1, AX 2012 i AX 2012 R2 zakończyło się 12 kwietnia 2022 r., a dla AX 2012 R3 10 stycznia 2023 r. Już w okresie wsparcia rozszerzonego Microsoft wydawał tylko poprawki bezpieczeństwa, bez aktualizacji regulacyjnych.

Firma z AX ma więc w praktyce dwie drogi. Pierwsza to rozbudowa systemu przez partnera, który nadal utrzymuje daną instalację. Druga to eksport danych z AX do zewnętrznego narzędzia, które przypisze znaczniki i wygeneruje plik. Przy planowanej migracji na nowszy system druga droga zwykle jest szybsza i tańsza.

 

Co oferuje Dynamics 365 Finance?

Microsoft publikuje w dokumentacji Dynamics 365 Finance osobny opis przygotowania systemu i generowania pliku JPK_KR_PD w ramach lokalizacji polskiej. Dokumentacja była aktualizowana w 2026 r.

Przed pierwszym plikiem sprawdź, czy Twoje środowisko ma aktualną wersję funkcji i formatów raportowych dla Polski. Samo uruchomienie raportu nie zastąpi mapowania. Konfigurację znaczników może wykonać partner, ale za to, czy pasują do treści kont, odpowiada firma.

 

Jak wygląda to w Business Central?

Microsoft nie dostarcza własnej lokalizacji Business Central dla Polski. Polska lokalizacja to aplikacje partnerów, zbudowane na wersji międzynarodowej systemu i dostępne w Microsoft Marketplace. Każdy partner może inaczej podchodzić do JPK CIT.

Jeśli korzystasz z Business Central, zapytaj swojego partnera, czy jego lokalizacja obsługuje JPK_KR_PD i JPK_ST_KR oraz jak przypisuje się w niej znaczniki. Jeśli firma ma kilka spółek albo dodatkowe systemy, sprawdź też, jak lokalizacja łączy dane z różnych źródeł.

Potrzebujesz wsparcia z JPK CIT?

Napisz do nas

 

Co zrobić, gdy system jest stary albo niewspierany?

Gdy system nie dostaje aktualizacji albo nie pozwala zmienić planu kont, najbezpieczniej przenieść przygotowanie JPK CIT poza system źródłowy. Dane z ERP trafiają wtedy do narzędzia, które buduje warstwę znaczników i generuje plik.

Koniec wsparcia starszych systemów ERP
Daty podane przez producentów, które mają znaczenie przy wyborze drogi do JPK CIT
Dynamics AX 2009 SP1, AX 2012, AX 2012 R2
12.04.2022
koniec wsparcia rozszerzonego
Dynamics AX 2012 R3
10.01.2023
koniec wsparcia rozszerzonego
SAP ECC 6.0 (Business Suite 7)
2027
koniec podstawowego wsparcia (mainstream maintenance)
SAP ECC 6.0 (Business Suite 7)
2030
koniec opcjonalnego wsparcia rozszerzonego
Źródła: Microsoft, End of mainstream support for Dynamics AX 2009, AX 2012, AX 2012 R2 and AX 2012 R3; SAP, komunikat z 4 lutego 2020 r. Daty SAP oznaczają koniec danego roku.

Tak pracowaliśmy z klientem, którego system miał całkowicie zamknięty plan kont. Wykorzystaliśmy istniejące wymiary księgowe do zbudowania rozszerzonego, wirtualnego planu kont i przypisania znaczników. W innym projekcie część danych była prowadzona poza ERP i zaimportowaliśmy ją z zewnętrznych plików. W obu przypadkach klient nie musiał przebudowywać systemu. Opis znajdziesz w case study ALTOOL JPK CIT: pomoc w raportowaniu mimo ograniczeń systemowych.

Jeśli dane do JPK CIT pochodzą z kilku systemów, pamiętaj, że według wyjaśnień MF trzeba je połączyć w jeden kompletny plik JPK_KR_PD za cały rok. Plik można przygotować w częściach za różne okresy, ale razem muszą one odzwierciedlać księgi bez luk i powtórzeń.

 

Co sprawdzić przed wygenerowaniem pliku testowego?

Przed pierwszym plikiem testowym przejdź przez krótką listę kontrolną. Pozwala ona wychwycić problemy z ERP, zanim ujawnią się w ostatnich tygodniach przed terminem.

  1. Czy wiesz, która wersja systemu i lokalizacji generuje dane i kto odpowiada za jej aktualność?
  2. Czy dane każdej spółki da się wydzielić osobno?
  3. Czy wszystkie konta z obrotami lub saldami mają przypisane znaczniki?
  4. Czy grupa pozwala zmieniać plan kont, a jeśli nie, gdzie przypiszesz znaczniki?
  5. Czy moduł środków trwałych prowadzi wartości podatkowe i bilansowe oraz stawki amortyzacji?
  6. Czy eksport obejmuje pełny dziennik razem z kartoteką kontrahentów?
  7. Czy wiesz, skąd pochodzą dane do części RPD?
  8. Czy plik testowy przechodzi walidację zgodności ze schemą MF?

Walidację techniczną i merytoryczną opisujemy w artykule Walidacja XML jako kluczowy element procesu generowania JPK_KR_PD.

Potrzebujesz wsparcia z przygotowaniem pliku testowego JPK CIT?

Napisz do nas

 

FAQ

Czy SAP generuje JPK_KR_PD w standardzie?+
To zależy od wersji systemu, lokalizacji polskiej i rozwiązań wdrożonych w firmie. Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich instalacji SAP. Zapytaj dostawcę lub partnera, czy Twoje środowisko obsługuje aktualne struktury JPK_KR_PD i JPK_ST_KR. Pamiętaj też, że nawet gotowa funkcja nie przypisze za firmę znaczników do kont.
Co zrobić, gdy grupa nie pozwala zmienić planu kont?+
Znaczniki można przypisać poza ERP, w narzędziu, które pobiera dane z ksiąg. Nie trzeba wtedy dodawać kont ani analityk w systemie grupowym. Jeśli na jednym koncie są pozycje o różnym charakterze podatkowym, można je rozróżnić na podstawie wymiarów księgowych, np. MPK lub projektu. Na tej podstawie powstaje rozszerzony, wirtualny plan kont, do którego przypisuje się znaczniki. Plan kont grupy pozostaje bez zmian.
Czy da się wysłać JPK CIT z Dynamics AX 2012?+
Tak, ale nie bezpośrednio z samego systemu. Microsoft nie wydaje już aktualizacji dla AX 2012. Wsparcie rozszerzone dla AX 2012 R3 zakończyło się 10 stycznia 2023 r., a dla wcześniejszych wersji w 2022 r. Plik można przygotować przez rozbudowę systemu u partnera albo przez eksport danych do zewnętrznego narzędzia, które przypisze znaczniki i wygeneruje plik.
Ile trwa przygotowanie ERP do JPK CIT?+
Zależy to od systemu, jakości danych i liczby źródeł. Przygotowanie z mapowaniem i testami warto zaplanować na kilka miesięcy przed terminem. Da się szybciej: w jednym z projektów ALTO od podpisania umowy do gotowego pliku minęło 9 dni. Był to jednak projekt w trybie „last call”, z bardzo krótkim terminem.
Co, jeśli dane są w kilku systemach?+
Według wyjaśnień Ministerstwa Finansów dane z kilku systemów trzeba połączyć w jeden kompletny plik JPK_KR_PD za cały rok. Przed połączeniem trzeba ujednolicić mapowanie kont, kody kontrahentów i okresy. Inaczej plik może mieć luki albo powtórzenia. Najwygodniej robi się to w narzędziu, które pobiera dane ze wszystkich systemów.
Jakie dane z ERP są potrzebne do JPK_ST_KR?+
Do JPK_ST_KR potrzebne są m.in. dane o środkach trwałych i wartościach niematerialnych, ich wartości początkowe podatkowe i bilansowe oraz stawki i metody amortyzacji. MF wyjaśnia, że podaje się podstawową stawkę z wykazu stawek amortyzacyjnych i, jeśli jest inna, stawkę ustaloną przez podatnika. Ministerstwo wyjaśnia też, że pliku JPK_ST_KR nie dzieli się na części, nawet przy dużej liczbie środków trwałych.

 

Jak ALTO wspiera

Pomagamy firmom przygotować JPK CIT niezależnie od systemu ERP, także gdy system jest starszy albo nie pozwala zmienić planu kont. Analizujemy dane z ERP, mapujemy konta, przypisujemy znaczniki i testujemy pliki. Korzystamy z naszej aplikacji ALTOOL JPK CIT, która pobiera dane z systemów finansowych i generuje pliki bez przebudowy ERP. Umów się na demo ALTOOL JPK CIT i sprawdź, jak narzędzie zadziała z Twoim systemem.

 

Źródła

  1. Ministerstwo Finansów, Pytania i odpowiedzi JPK_PD (aktualizacja 17.07.2026): https://www.podatki.gov.pl/podatki-firmowe/jednolity-plik-kontrolny/jpk_pd/pytania-i-odpowiedzi-jpk_pd
  2. Ministerstwo Finansów, Struktury JPK w podatkach dochodowych: https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych
  3. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 9 ust. 1c
  4. Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 15 grudnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatkowych danych (Dz.U. 2025 poz. 1828)
  5. SAP, SAP S/4HANA Maintenance 2040: Clarity and Choice on SAP Business Suite 7, 4 lutego 2020 r.: https://news.sap.com/2020/02/sap-s4hana-maintenance-2040-clarity-choice-sap-business-suite-7/
  6. Oracle, JPK Accounting File Format Update for Poland (Oracle Fusion Cloud Financials 25D): https://docs.oracle.com/en/cloud/saas/financials/25d/faugf/jpk-accounting-file-format-update-for-poland.html
  7. Oracle, JPK Audit File for Poland Asset Register (Oracle Fusion Cloud Financials 26C): https://docs.oracle.com/en/cloud/saas/financials/26c/faugf/jpk-audit-file-for-poland-asset-register.html
  8. Microsoft, End of mainstream support for Dynamics AX 2009, AX 2012, AX 2012 R2 and AX 2012 R3: https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/fin-ops-core/fin-ops/get-started/mainstream-support-ax-2009-2012
  9. Microsoft, SAF Accounting Books Income Tax – JPK_KR_PD (Dynamics 365 Finance): https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/finance/localizations/poland/emea-pol-standard-audit-file-saf-pd
  10. Microsoft, Country/Regional Availability and Supported Languages (Business Central): https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/business-central/dev-itpro/compliance/apptest-countries-and-translations

JPK CIT przy kilku systemach księgowych: jak zebrać i uzgodnić dane?

Gdy księgi są prowadzone w kilku systemach, firma i tak składa jeden kompletny JPK_KR_PD za cały rok. Plik można podzielić na części za różne okresy, ale po scaleniu muszą one odtworzyć księgi bez luk i powtórzeń. W tym artykule pokazujemy, jak zebrać dane z kilku źródeł, co ujednolicić przed połączeniem i jak sprawdzić wynik.

W skrócie
  • Gdy księgi są prowadzone w kilku systemach, firma i tak składa jeden kompletny JPK_KR_PD za cały rok.
  • Plik można podzielić na części za różne okresy, nie krótsze niż jeden dzień, ale po scaleniu muszą one odtworzyć księgi bez luk i powtórzeń.
  • Samo przeniesienie sald na dzień migracji nie wystarczy, jeśli zapisy sprzed migracji nie trafią do pliku w żadnej części.
  • Przed połączeniem danych ujednolić trzeba zasady mapowania kont, identyfikatory kontrahentów i dokumentów oraz waluty, okresy i numerację.
  • W podatkowej grupie kapitałowej każda spółka składa JPK_KR_PD i JPK_ST_KR odrębnie.

 

Kiedy dane do JPK CIT pochodzą z kilku systemów?

Dane do JPK CIT pochodzą z kilku systemów zwykle w trzech sytuacjach: gdy obok systemu finansowo-księgowego działają systemy dziedzinowe, gdy firma zmienia system w trakcie roku albo gdy łączą się spółki, które pracowały na różnych systemach. Każda z tych sytuacji wymaga innego podejścia.

Sytuacja Przykład Główne ryzyko
System księgowy i systemy dziedzinowe środki trwałe prowadzone w osobnym programie wartości w JPK_ST_KR nie zgadzają się z saldami kont środków trwałych i umorzenia w księgach
Zmiana systemu w trakcie roku stary system do czerwca, nowy od lipca luka albo podwójne ujęcie zapisów na przełomie
Połączenie spółek spółka przejmuje spółkę, która prowadziła księgi w innym ERP zapisy przejętej działalności trzeba zmapować według zasad spółki przejmującej i połączyć z jej księgami

Zasada jest jedna dla wszystkich sytuacji. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że podatnik, który ma kilka systemów księgowych, łączy dane w jeden kompletny plik JPK_KR_PD za cały rok podatkowy lub obrotowy. Plik musi też pokazać wszystkie konta, na których w roku były obroty lub salda.

Wyjątkiem są grupy spółek. Każda spółka jest odrębnym podatnikiem, więc składa własny plik. Dlatego to, że spółki z grupy pracują na różnych systemach, samo w sobie nie stwarza ryzyka. Piszemy o tym niżej.

Inaczej jest przy połączeniu spółek. Przy połączeniu przez przejęcie spółka przejmowana przestaje istnieć, a jej majątek i działalność przechodzą na spółkę przejmującą. Od dnia połączenia zapisy dotyczące przejętej działalności trafiają do ksiąg spółki przejmującej. Często przez pewien czas powstają jednak nadal w systemie przejętej spółki. Spółka przejmująca łączy wtedy dane z dwóch systemów w jednym pliku, podobnie jak przy zmianie systemu w trakcie roku. Kluczowe są wspólne zasady mapowania i jedna kartoteka kontrahentów, które opisujemy w dalszej części tekstu.

 

Zmiana systemu w trakcie roku: jak zachować ciągłość danych?

MF dopuszcza podział pliku JPK_KR_PD na części za dowolne okresy, nie krótsze niż jeden dzień. Przy zmianie systemu w trakcie roku jedna część może więc powstać w starym systemie, a druga w nowym, pod warunkiem zachowania ciągłości zapisów.

Czy przy migracji wystarczy przenieść do nowego systemu same salda kont na dzień zmiany? Nie. Plik ma odzwierciedlać księgi za cały raportowany okres i obejmować całość zapisów. MF wskazuje też, że przy plikach za różne okresy weryfikowana będzie ciągłość zapisów. Dlatego zapisy sprzed migracji muszą trafić do pliku, czy to z nowego systemu, czy z części wygenerowanej w starym.

 

Co z bilansem otwarcia i saldami przeniesionymi?

Salda otwarcia roku powinny zgadzać się z bilansem zamknięcia poprzedniego roku. Przy migracji w trakcie roku pojawia się drugi punkt kontrolny: salda na dzień przełączenia systemów.

Sprawdź, czy salda zamknięcia w starym systemie są równe saldom, od których startuje nowy system. Jeśli nowy system dostał salda jako zapis techniczny, ustal, jak taki zapis pokazać w pliku, żeby nie zdublować obrotów. Inaczej po scaleniu części obroty za rok będą zawyżone.

Przykład: spółka zmieniła system 1 lipca. W nowym systemie salda przeniesiono jednym zapisem z 1 lipca na kwotę 18 mln zł. Jeśli ten zapis trafi do pliku obok pełnych zapisów ze starego systemu za styczeń do czerwca, obroty kont wzrosną o 18 mln zł, mimo że żadna operacja gospodarcza za tym nie stoi.

Jak przeniesione salda zawyżają obroty
Przykład z artykułu: zmiana systemu 1 lipca
Zmiana systemu
1 lipca
stary system do czerwca, nowy od lipca
Zapis przenoszący salda
18 mln zł
jeden zapis z 1 lipca w nowym systemie
Skutek w pliku
+18 mln zł
o tyle wzrosną obroty kont, choć żadna operacja gospodarcza za tym nie stoi
Dzieje się tak, gdy zapis przenoszący salda trafi do pliku obok pełnych zapisów ze starego systemu za styczeń do czerwca.

 

Jak połączyć stary i nowy plan kont w jednym roku?

Nowy system często oznacza nowy plan kont. W jednym roku działają wtedy dwa zestawy kont, a plik musi pokazać oba w sposób spójny.

Przygotuj tabelę przejścia: stare konto, nowe konto, data zmiany i znacznik. Dzięki niej konta o tej samej treści dostaną ten sam znacznik przed migracją i po niej. Tabela przydaje się też przy uzgodnieniu obrotów za rok i przy pytaniach urzędu. Proces przypisywania znaczników opisujemy w artykule o mapowaniu planu kont do JPK CIT.

Potrzebujesz wsparcia przy zmianie systemu w trakcie roku?

Napisz do nas

 

Co ujednolicić przed połączeniem danych?

Przed połączeniem danych ujednolić trzeba trzy obszary: zasady mapowania kont, identyfikatory kontrahentów i dokumentów oraz waluty, okresy i numerację. Bez tego połączony plik może przejść walidację techniczną, a mimo to pokazywać niespójne dane.

 

Jak ustalić wspólne zasady mapowania?

Każdy system ma własny plan kont, ale reguły przypisania znaczników powinny być wspólne. Znaczniki przypisuje się do kont, a nie do pojedynczych zdarzeń. Konta o tej samej treści, np. konta kosztów reprezentacji, powinny dostać ten sam znacznik niezależnie od systemu, w którym są prowadzone.

Najprościej ustalić jeden słownik reguł dla całej firmy albo grupy. Każdy system mapuje swoje konta do tego słownika, a jeden zespół zatwierdza decyzje dla wszystkich źródeł.

 

Jak ujednolicić identyfikatory kontrahentów i dokumentów?

W węźle „Kontrahent” każdy kontrahent ma identyfikator nadany przez firmę (pole T_1). MF wymaga, żeby ten identyfikator był unikalny i jednoznacznie wskazywał podmiot, a także pozwalał powiązać kontrahenta z zapisami w dzienniku przez pole D_3.

Przy kilku systemach ten sam kontrahent ma często różne numery. Zdarza się też odwrotnie: ten sam numer w dwóch systemach oznacza dwie różne firmy. Przed połączeniem danych przygotuj wspólną kartotekę kontrahentów albo tabelę, która przypisuje numery z każdego systemu do jednego identyfikatora.

MF wyjaśnia też, że gdy dane kontrahenta zmieniły się w trakcie roku, w pliku wykazuje się wszystkie zestawy danych, które wystąpiły w raportowanym okresie. Porządkowanie samych danych kontrahentów opisujemy w osobnym tekście o data cleansing.

 

Co z walutami, okresami i numeracją?

W zestawieniu obrotów i sald (ZOiS) kwoty wykazuje się w złotych. Kwotę zapisu w walucie obcej można podać w węźle z zapisami na kontach, w polach opcjonalnych. Jeśli jeden system księguje część operacji tylko w walucie, trzeba ustalić, skąd pochodzą kwoty w złotych.

Sprawdź też, czy wszystkie systemy mają ten sam rok obrotowy i te same daty zamknięcia okresów. Numery dokumentów i zapisów z różnych systemów mogą się powtarzać, więc warto dodać do nich prefiks źródła.

 

Jak technicznie połączyć dane z kilku systemów?

Dane z kilku systemów łączy się zwykle na jeden z trzech sposobów: przez eksport do narzędzia do JPK CIT, przez hurtownię danych albo przez warstwę pośrednią w jednym z systemów. Wybór zależy od liczby źródeł, jakości eksportów i tego, czy firma ma już wspólne repozytorium danych.

Sposób Zalety Ograniczenia
Eksport do narzędzia do JPK CIT szybkie wdrożenie, gotowe kontrole i mapowanie potrzebny pełny eksport z każdego systemu
Hurtownia danych dane już są w jednym miejscu, łatwe raporty hurtownia rzadko ma wszystkie pola wymagane w JPK
Warstwa pośrednia w jednym z ERP jedno miejsce generowania pliku rozbudowa ERP, zależność od dostawcy

Przy dużych plikach liczą się też limity wysyłki. Według MF przez Klient JPK_WEB można wysłać plik do 100 MB, a przez API do 200 GB. Większy plik JPK_KR_PD dzieli się na części, które razem muszą zachować ciągłość zapisów.

Limity wysyłki pliku JPK_KR_PD
Według Ministerstwa Finansów
Klient JPK_WEB
100 MB
maksymalny rozmiar pliku
API
200 GB
maksymalny rozmiar pliku
Większy plik JPK_KR_PD dzieli się na części, które razem muszą zachować ciągłość zapisów.

Przed łączeniem sprawdź, czy każdy eksport jest kompletny. W jednym z projektów ALTO część danych potrzebnych do JPK CIT była prowadzona poza systemem księgowym, w dodatkowych zestawieniach. Zaimportowaliśmy je z plików i połączyliśmy z księgami bez przebudowy systemu. Opis znajdziesz w case study ALTOOL JPK CIT: pomoc w raportowaniu mimo ograniczeń systemowych.

Potrzebujesz wsparcia z połączeniem danych z kilku systemów?

Napisz do nas

 

Jakie uzgodnienia wykonać po połączeniu danych?

Po połączeniu danych sprawdź, czy wynik odpowiada księgom każdego źródła i całej firmy. Poniższe kontrole wykrywają najczęstsze problemy: luki, podwójne zapisy i niezgodne salda.

  1. Obroty i salda za rok. Suma obrotów z połączonego pliku powinna równać się sumie obrotów ze wszystkich systemów, po wyłączeniu zapisów technicznych.
  2. Ciągłość okresów. Każdy dzień roku obrotowego musi należeć do dokładnie jednej części pliku.
  3. Salda na dzień migracji. Salda zamknięcia starego systemu powinny równać się saldom otwarcia nowego.
  4. Kontrahenci. Każdy identyfikator w dzienniku musi mieć odpowiednik w węźle „Kontrahent”.
  5. Środki trwałe. Wartości z ewidencji środków trwałych powinny zgadzać się z kontami środków trwałych i umorzenia w księgach.
  6. Walidacja pliku. Na końcu plik przechodzi walidację zgodności ze schemą MF.

Przykłady walidacji technicznych i merytorycznych omawiamy w artykule Walidacja XML jako kluczowy element procesu generowania JPK_KR_PD.

 

Jak raportują spółki w podatkowej grupie kapitałowej?

W podatkowej grupie kapitałowej (PGK) każda spółka składa JPK_KR_PD i JPK_ST_KR odrębnie, we własnym imieniu i w zakresie własnych ksiąg. MF wskazuje, że dotyczy to również części RPD. Nie ma jednego pliku za całą grupę, choć zeznanie CIT-8 za grupę składa spółka reprezentująca.

Dla grup na kilku systemach oznacza to dwa poziomy pracy. Każda spółka przygotowuje własny, kompletny plik ze swoich ksiąg. Grupa może jednak ustalić wspólny słownik reguł mapowania i wspólny harmonogram, żeby wszystkie pliki powstawały według tych samych zasad.

Typowe trudności przy wysyłce, także w grupach, omawiamy w artykule o problemach z wysyłką JPK CIT.

Potrzebujesz wsparcia z JPK CIT w grupie kapitałowej?

Napisz do nas

 

Kto powinien zarządzać procesem?

Proces wymaga jednego koordynatora i właściciela danych w każdym systemie. Koordynator odpowiada za harmonogram, wspólne zasady i ostateczny plik. Właściciel danych odpowiada za kompletność eksportu ze swojego systemu.

Rola Za co odpowiada
Koordynator JPK CIT harmonogram, wspólny słownik mapowania, scalenie i wysyłka pliku
Właściciel danych w każdym systemie kompletny eksport, wyjaśnianie różnic w danych ze swojego źródła
Dział podatkowy znaczniki podatkowe, część RPD, uzgodnienie z kalkulacją podatku
IT eksporty, przechowywanie danych ze starego systemu, generowanie plików

Przy wyłączaniu starego systemu ustal z IT, jak długo dane pozostaną dostępne. Plik może wymagać korekty, a wtedy znów potrzebne będą zapisy sprzed migracji.

Potrzebujesz wsparcia z organizacją procesu JPK CIT?

Napisz do nas

 

FAQ

Czy przy dwóch systemach księgowych składa się jeden plik JPK_KR_PD?+
Tak. Według wyjaśnień MF podatnik, który ma kilka systemów księgowych, łączy dane w jeden kompletny plik JPK_KR_PD za cały rok. Plik można podzielić na części za różne okresy, nie krótsze niż jeden dzień. Po scaleniu części muszą w pełni odtwarzać księgi, bez luk i powtórzeń. Każda spółka w grupie składa jednak własny plik.
Co z danymi z systemu, który wyłączono w trakcie roku?+
Te dane muszą trafić do pliku za cały rok. Część za okres sprzed wyłączenia można wygenerować jeszcze w starym systemie albo przenieść zapisy do nowego. Przed wyłączeniem starego systemu zrób pełny eksport zapisów, kartoteki kontrahentów i środków trwałych. Zadbaj też o dostęp do danych na wypadek korekty pliku.
Czy trzeba przenosić całą historię zapisów do nowego systemu?+
Nie zawsze. MF dopuszcza podział pliku JPK_KR_PD na części za różne okresy. Część sprzed migracji może więc powstać w starym systemie. Warunek jest jeden: części muszą zachować ciągłość zapisów. Samo przeniesienie sald na dzień migracji nie wystarczy, jeśli zapisy sprzed migracji nie trafią do pliku w żadnej części.
Jak uzgodnić bilans otwarcia po migracji systemu?+
Porównaj salda zamknięcia starego systemu z saldami otwarcia nowego, konto po koncie, według tabeli przejścia. Sprawdź też, jak w pliku pokazano zapis, którym przeniesiono salda. Jeśli ten zapis trafi do pliku obok pełnych zapisów ze starego systemu, obroty za rok będą zawyżone. Różnice wyjaśnij przed scaleniem części pliku.
Czy w podatkowej grupie kapitałowej składa się jeden plik za całą grupę?+
Nie. MF wyjaśnia, że w PGK obowiązek przekazania JPK_KR_PD i JPK_ST_KR ciąży na każdej spółce odrębnie, we własnym imieniu i w zakresie jej ksiąg. Dotyczy to także części RPD. Grupa może natomiast ustalić wspólne zasady mapowania i jeden harmonogram, żeby pliki wszystkich spółek powstawały w ten sam sposób.

 

Jak ALTO wspiera

Pomagamy firmom i grupom kapitałowym przygotować JPK CIT, gdy dane są w kilku systemach albo firma zmienia system w trakcie roku. Ustalamy wspólne zasady mapowania, łączymy dane z różnych źródeł i uzgadniamy je przed wysyłką. Korzystamy z naszej aplikacji ALTOOL JPK CIT, która pobiera dane z kilku systemów i generuje pliki bez przebudowy ERP. Sprawdź, jak wygląda kompleksowe przygotowanie do JPK CIT.

 

Źródła

  1. Ministerstwo Finansów, Pytania i odpowiedzi JPK_PD (aktualizacja 17.07.2026): https://www.podatki.gov.pl/podatki-firmowe/jednolity-plik-kontrolny/jpk_pd/pytania-i-odpowiedzi-jpk_pd
  2. Ministerstwo Finansów, Struktury JPK w podatkach dochodowych: https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych
  3. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 9 ust. 1c i ust. 1g
  4. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2024 poz. 1314)

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego: termin i uchwała

Sprawozdanie finansowe spółki z o.o. zatwierdza zgromadzenie wspólników, a spółki akcyjnej – walne zgromadzenie akcjonariuszy, najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od końca roku obrotowego. W przypadku roku obrotowego zbieżnego z rokiem kalendarzowym, sprawozdanie finansowe za 2026 r. trzeba zatwierdzić do 30 czerwca 2027 r. Brak zatwierdzenia w terminie nie zwalnia z obowiązku złożenia sprawozdania w KRS: spółka składa je wtedy do 15 lipca.

W skrócie
  • Sprawozdanie zatwierdza zgromadzenie wspólników (spółka z o.o.) albo walne zgromadzenie akcjonariuszy (spółka akcyjna), najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od końca roku obrotowego.
  • Przy roku obrotowym zbieżnym z kalendarzowym sprawozdanie za 2026 r. trzeba zatwierdzić do 30 czerwca 2027 r.
  • Jeśli sprawozdanie podlega badaniu, biegły rewident musi zakończyć badanie przed zatwierdzeniem.
  • Bez zatwierdzonego sprawozdania wspólnicy nie mogą podzielić zysku za dany rok.
  • Brak zatwierdzenia w terminie nie zwalnia z obowiązku złożenia sprawozdania w KRS: spółka składa je wtedy do 15 lipca.

 

Kto zatwierdza sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. i w spółce akcyjnej?

Sprawozdanie zatwierdza organ zatwierdzający wskazany w przepisach i umowie spółki (art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości, UoR). W spółce z o.o. jest to zgromadzenie wspólników (art. 231 § 2 Kodeksu spółek handlowych, KSH). W spółce akcyjnej – walne zgromadzenie akcjonariuszy (art. 395 § 2 KSH).

W jednoosobowej spółce z o.o. jedyny wspólnik wykonuje wszystkie uprawnienia zgromadzenia wspólników (art. 156 KSH). Zatwierdza więc sprawozdanie sam, w formie uchwały, którą trzeba udokumentować.

W spółce z o.o. oraz spółce akcyjnej udział w zgromadzeniu wspólników / akcjonariuszy można wziąć także przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, na zasadach z art. 234¹ oraz 4065 KSH. Warto sprawdzić, czy umowa/statut spółki tego nie wyłącza.

 

W jakim terminie trzeba zatwierdzić sprawozdanie?

Sprawozdanie zatwierdza się nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego (art. 53 ust. 1 UoR). Zwyczajne zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie akcjonariuszy musi odbyć się w tym samym terminie (art. 231 § 1 i art. 395 § 1 KSH).

Rok obrotowy Dzień bilansowy Termin zatwierdzenia
1 stycznia – 31 grudnia 2026 r. 31 grudnia 2026 r. 30 czerwca 2027 r.
1 kwietnia 2026 r. – 31 marca 2027 r. 31 marca 2027 r. 30 września 2027 r.

Jeśli sprawozdanie podlega badaniu, biegły rewident musi zakończyć badanie przed zatwierdzeniem (art. 53 ust. 1a UoR). Zgromadzenie warto więc planować razem z harmonogramem audytu. Pełny kalendarz zamknięcia roku opisujemy w artykule o terminach sprawozdania finansowego.

Potrzebujesz wsparcia z terminami zatwierdzenia sprawozdania?

Napisz do nas

 

Co musi zawierać uchwała o zatwierdzeniu sprawozdania?

Zwyczajne zgromadzenie w spółce z o.o. rozpatruje i zatwierdza sprawozdanie finansowe i sprawozdanie zarządu z działalności. Podejmuje też uchwałę o podziale zysku albo pokryciu straty i udziela absolutorium członkom organów spółki (art. 231 § 2 KSH). W spółce akcyjnej porządek jest analogiczny (art. 395 § 2 KSH).

W praktyce zgromadzenie podejmuje kilka osobnych uchwał:

  • o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego, z podaniem sumy bilansowej i wyniku netto,
  • o zatwierdzeniu sprawozdania zarządu z działalności, jeśli spółka je sporządza,
  • o podziale zysku albo pokryciu straty,
  • o udzieleniu absolutorium każdemu członkowi zarządu i rady nadzorczej osobno.

Przykład: zgromadzenie zatwierdza sprawozdanie za 2026 r. z sumą bilansową 12 450 000 zł i zyskiem netto 830 000 zł. W uchwale o podziale zysku przeznacza 500 000 zł na dywidendę i 330 000 zł na kapitał zapasowy.

Podział zysku netto w uchwale: przykład
Sprawozdanie za 2026 r.: suma bilansowa 12 450 000 zł, zysk netto 830 000 zł
Dywidenda
500 000 zł
Kapitał zapasowy
330 000 zł
Dywidenda: ok. 60%
Kapitał zapasowy: ok. 40%
Kwoty z przykładu w artykule; udziały procentowe wyliczone z tych kwot. Podstawa: art. 231 § 2 i art. 191 § 1 KSH.

Bez zatwierdzonego sprawozdania wspólnicy nie mogą podzielić zysku za dany rok. Prawo do dywidendy dotyczy zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego, przeznaczonego uchwałą do wypłaty (art. 191 § 1 KSH).

Potrzebujesz wsparcia z przygotowaniem uchwał zgodnych ze sprawozdaniem?

Napisz do nas

 

Co, jeśli zgromadzenie nie zatwierdzi sprawozdania w terminie?

Przekroczenie terminu nie wstrzymuje obowiązku złożenia sprawozdania w KRS. Ustawa przewiduje dla tej sytuacji osobny tryb.

 

Złożenie niezatwierdzonego sprawozdania do KRS

Jeśli sprawozdanie nie zostało zatwierdzone w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, trzeba je złożyć w rejestrze w ciągu 15 dni po upływie tego terminu (art. 69 ust. 2 UoR). Po późniejszym zatwierdzeniu spółka składa dokumenty ponownie, w ciągu 15 dni od zatwierdzenia. Jak to zrobić, opisujemy w artykule jak złożyć sprawozdanie finansowe do KRS i do Szefa KAS.

Gdy zgromadzenie spóźni się z zatwierdzeniem
Rok obrotowy zbieżny z kalendarzowym, sprawozdanie za 2026 r.
Dzień bilansowy
31.12.2026
Termin zatwierdzenia (6 miesięcy)
30.06.2027
Niezatwierdzone do KRS (15 dni)
15.07.2027
Po zatwierdzeniu
ponownie w 15 dni
Podstawa: art. 53 ust. 1 i art. 69 ust. 2 UoR.

 

Konsekwencje dla zarządu

Za zwołanie zwyczajnego zgromadzenia odpowiada zarząd. Niezłożenie sprawozdania w rejestrze jest zagrożone grzywną albo karą ograniczenia wolności (art. 79 pkt 4 UoR). Sąd rejestrowy może też wzywać spółkę do złożenia dokumentów i nakładać grzywny w postępowaniu przymuszającym.

 

Co, jeśli zgromadzenie odmówi zatwierdzenia?

Wspólnicy mogą głosować przeciw zatwierdzeniu, np. gdy kwestionują wycenę albo wynik badania. Wtedy zarząd powinien wyjaśnić zastrzeżenia, a w razie potrzeby poprawić sprawozdanie i zwołać zgromadzenie ponownie. Do czasu zatwierdzenia spółka składa w KRS sprawozdanie niezatwierdzone, w terminie z art. 69 ust. 2 UoR.

Zmiany w sprawozdaniu, które zostało już zatwierdzone, to osobny temat. Rządzą się innymi zasadami niż poprawki przed zatwierdzeniem.

Z praktyki eksperta
Przy zatwierdzaniu sprawozdań najczęściej poprawiamy uchwały, w których kwoty nie zgadzają się ze sprawozdaniem w XML. Suma bilansowa i wynik netto w uchwale muszą być identyczne jak w pliku, który trafia do KRS. Drugi częsty problem to absolutorium udzielane całemu zarządowi jedną uchwałą. Lepiej głosować osobno nad każdym członkiem organu, bo tak przewiduje praktyka i ułatwia to późniejsze ustalenie odpowiedzialności.
Krzysztof Borowski, COSEC Manager/In-house Lawyer, ALTO
Potrzebujesz wsparcia, gdy zgromadzenie nie zatwierdza sprawozdania?

Napisz do nas

 

FAQ

 

Czy zgromadzenie wspólników może się odbyć zdalnie?

Tak. W spółce z o.o. wspólnicy mogą brać udział w zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej na zasadach z art. 234¹ KSH. Decyzję podejmuje zwołujący zgromadzenie, a zasady powinien określić regulamin. Warto sprawdzić, czy umowa spółki nie zawiera odmiennych postanowień.

 

Czy jedyny wspólnik też podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu sprawozdania?

Tak. W jednoosobowej spółce z o.o. jedyny wspólnik wykonuje uprawnienia zgromadzenia wspólników (art. 156 KSH). Zatwierdza sprawozdanie, decyduje o podziale zysku i udziela absolutorium w formie uchwał. Uchwały trzeba udokumentować, a ich odpis złożyć w KRS razem ze sprawozdaniem finansowym.

 

Co, jeśli zgromadzenie odbędzie się po 30 czerwca?

Zgromadzenie po terminie może zatwierdzić sprawozdanie, ale spółka narusza termin z art. 53 ust. 1 UoR i art. 231 § 1 KSH. Do 15 lipca musi złożyć w KRS sprawozdanie niezatwierdzone. Po zatwierdzeniu składa dokumenty ponownie w ciągu 15 dni. Zarząd powinien zwołać zgromadzenie tak, żeby zmieścić się w terminie.

 

Czy można wypłacić dywidendę przed zatwierdzeniem sprawozdania?

Nie z zysku za ten rok. Dywidenda pochodzi z zysku wynikającego z rocznego sprawozdania finansowego, który zgromadzenie przeznaczyło do wypłaty (art. 191 § 1 KSH). KSH przewiduje osobno możliwość wypłaty zaliczek na poczet dywidendy, ale tylko na warunkach określonych w kodeksie i umowie spółki.

 

Czy zgromadzenie musi udzielić absolutorium?

Udzielenie absolutorium to obowiązkowy punkt porządku zwyczajnego zgromadzenia (art. 231 § 2 KSH), ale wspólnicy nie muszą go udzielić. Mogą głosować przeciw, np. gdy oceniają pracę członka zarządu negatywnie. Odmowa absolutorium nie blokuje zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Każdemu członkowi organu udziela się go w osobnej uchwale.

 

Jak ALTO wspiera

Pomagamy spółkom przejść przez zamknięcie roku do końca, a nie tylko do sporządzenia sprawozdania. Przygotowujemy projekty uchwał zgodne ze sprawozdaniem, pilnujemy terminów zgromadzenia i składamy dokumenty w KRS. Szczegóły znajdziesz na stronie wsparcie procesu raportowania.

 

Źródła

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 522 ze zm.), art. 53, art. 69, art. 79: https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/522
  • Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, art. 156, art. 191, art. 231, art. 234¹, art. 395

Kary za błędy w JPK CIT – odpowiedzialność KKS zarządu i księgowych

W skrócie
  • Za błąd w JPK CIT odpowiada osoba fizyczna, której można przypisać realny wpływ na dane, decyzje i proces wysyłki, a nie sam tytuł stanowiska.
  • Podstawowym przepisem dla błędów w przesłanym JPK_KR_PD jest art. 61a KKS. Art. 56 KKS staje się istotny, gdy błąd wpływa także na deklarację podatkową.
  • W 2026 r. próg oddzielający wykroczenie skarbowe od przestępstwa skarbowego wynosi 24 030 zł, a teoretyczny maksymalny pułap grzywny z art. 61a § 1 KKS to 15 379 200 zł.
  • Umowa z dostawcą ERP ma znaczenie cywilnoprawne, ale nie przenosi odpowiedzialności karnoskarbowej, bo ta jest osobista.
  • Korekta może ograniczyć ryzyko sankcyjne (art. 16a KKS), ale nie zawsze i nie automatycznie.

 

Nowe struktury logiczne, stare przepisy – odpowiedzialność w erze cyfrowego raportowania

Ryzyko karnoskarbowe przy JPK CIT nie wynika z tego, że pojawił się nowy „formularz”. Wynika z tego, że podatnik musi przekazać organowi księgi w elektronicznej, ustrukturyzowanej formie, a Kodeks karny skarbowy od lat zna takie pojęcia jak nierzetelna księga, wadliwa księga czy narażenie podatku na uszczuplenie.

Czym jest JPK CIT, jaką rolę pełni struktura JPK_KR_PD i jakie dane trafiają w niej do administracji skarbowej, opisujemy szerzej w artykule Nowe obowiązki podatników CIT: JPK CIT. W tym tekście nie wracamy do podstaw raportowania. Skupiamy się na konsekwencjach: kto może odpowiadać za błędy w pliku i kiedy problem techniczny zaczyna oznaczać ryzyko na gruncie KKS.

Szerzej o tym, jak działa odpowiedzialność członków zarządu czy zespołu księgowego na gruncie KKS, piszemy w przewodniku o odpowiedzialności karno-skarbowej członków zarządu. W tym artykule skupiamy się na tym, co zmienia JPK CIT: kto odpowiada za plik, kiedy błąd jest tylko techniczny, a kiedy może wejść w obszar odpowiedzialności karnoskarbowej.

Podstawowym przepisem dla samego przesłania pliku jest art. 61a KKS. Obejmuje on trzy sytuacje: brak przesłania księgi, przesłanie księgi nierzetelnej oraz – w reżimie wykroczeniowym – przesłanie księgi po terminie albo przesłanie księgi wadliwej. Obok niego trzeba pamiętać o art. 61 KKS, który dotyczy nie samej wysyłki, lecz nierzetelnego albo wadliwego prowadzenia księgi. Przy JPK CIT te dwa przepisy mogą się więc spotkać: osobno ocenia się jakość ksiąg, a osobno to, co zostało przesłane organowi.

Sama aktualizacja struktury JPK_KR_PD nie tworzy nowego rodzaju odpowiedzialności. Zmienia jednak sposób, w jaki organ widzi dane podatnika. Aktualnie należy odwoływać się do struktury JPK_KR_PD(1) i schematu v1-1 opublikowanego przez MF. To ważne praktycznie: błąd w mapowaniu kont albo w danych uzupełniających nie jest już wyłącznie problemem „wewnętrznego” systemu księgowego. Po wysyłce staje się częścią elektronicznej księgi przekazanej administracji skarbowej.

Potrzebujesz wsparcia z oceną ryzyka KKS przy JPK CIT?

Napisz do nas

 

Kto odpowiada za plik JPK CIT w firmie?

Za błąd w JPK CIT nie odpowiada automatycznie osoba z konkretnym tytułem w stopce maila. Odpowiada ta osoba fizyczna, której można przypisać realny wpływ na dane, decyzje i proces wysyłki – przy spełnieniu przesłanek winy oraz znamion konkretnego czynu z KKS.

W praktyce w kręgu ryzyka mogą znaleźć się członkowie zarządu, CFO, główny księgowy, dyrektor podatkowy, osoba zatwierdzająca plik albo kilka osób jednocześnie. Kluczowe jest nie samo stanowisko, lecz to, kto rzeczywiście zajmował się sprawami gospodarczymi lub finansowymi podatnika i kto miał wpływ na przygotowanie, weryfikację albo zatwierdzenie danych.

 

Odpowiedzialność członków zarządu i CFO za JPK CIT

Punktem wyjścia jest art. 9 § 3 KKS. Przepis ten pozwala przypisać odpowiedzialność jak sprawcy także osobie, która na podstawie przepisu prawa, decyzji organu, umowy albo faktycznego działania zajmuje się sprawami gospodarczymi, zwłaszcza finansowymi, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej.

Dla członków zarządu oznacza to jedno: nie wystarczy powiedzieć, że „księgowością zajmuje się ktoś inny”. Outsourcing księgowości, wewnętrzny dział finansowy albo wdrożony system ERP mogą zmniejszać ryzyko, ale nie wyłączają go automatycznie. Organ będzie patrzył na to, czy zarząd zapewnił realny nadzór, procedury, zasoby, odpowiedzialności i kontrolę jakości danych.

Podobnie jest z CFO. Sam tytuł dyrektora finansowego nie przesądza jeszcze odpowiedzialności karnoskarbowej. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy z umowy, regulaminu organizacyjnego, pełnomocnictw, obiegu dokumentów albo faktycznego podziału pracy wynika, że CFO zajmuje się sprawami finansowymi podatnika, a błąd w JPK CIT mieści się w tym obszarze.

Nie ma obecnie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej konkretnie odpowiedzialności CFO za błędy w JPK_KR_PD. To nowy obowiązek, więc praktyka dopiero będzie się kształtować. Są natomiast ogólne orzeczenia dotyczące art. 9 § 3 KKS i osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe. Wniosek z nich jest praktyczny: odpowiedzialność zależy od realnego zakresu obowiązków i wpływu na rozliczenie, a nie od samej nazwy stanowiska.

 

Rola, ryzyka i odpowiedzialność głównego księgowego za JPK CIT

W ustawie o rachunkowości punktem odniesienia nie jest sam tytuł „główny księgowy”, ale odpowiedzialność kierownika jednostki. Co do zasady to kierownik jednostki odpowiada za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, także z tytułu nadzoru, również wtedy, gdy część obowiązków zostanie powierzona innej osobie albo zewnętrznemu biuru rachunkowemu.

Nie oznacza to jednak, że główny księgowy jest poza ryzykiem. Jeżeli faktycznie prowadzi księgi, przygotowuje dane do JPK_KR_PD, decyduje o mapowaniu kont do znaczników podatkowych albo zatwierdza sposób ujęcia określonych zdarzeń, może znaleźć się w kręgu osób z art. 9 § 3 KKS.

Odpowiedzialność zarządu i księgowego nie działa jak przełącznik: albo jedna osoba, albo druga. W praktyce może dojść do kumulacji odpowiedzialności, jeżeli różne osoby miały wpływ na różne elementy procesu. Księgowy może odpowiadać za przygotowanie i kwalifikację danych, a zarząd lub CFO za organizację procesu, nadzór, zatwierdzenie pliku albo zaniechanie wdrożenia kontroli.

Dlatego zdanie „za JPK CIT odpowiada księgowy” jest zbyt proste i może być mylące. Lepiej przyjąć, że za plik odpowiada organizacja procesu: kto przygotował dane, kto je sprawdził, kto zatwierdził, kto wysłał i kto miał obowiązek zareagować na znane ryzyka.

 

Czy można przenieść odpowiedzialność za JPK CIT na dostawcę systemu ERP?

Nie można przenieść odpowiedzialności karnoskarbowej na dostawcę ERP samą umową. Klauzule w umowie wdrożeniowej, SLA, kary umowne, gwarancja zgodności systemu z JPK_KR_PD albo zobowiązanie do aktualizacji prawnych mają znaczenie cywilnoprawne. Nie zmieniają jednak tego, że odpowiedzialność na gruncie KKS jest osobista i wymaga przypisania czynu konkretnej osobie fizycznej.

Jeżeli plik zostanie przesłany po terminie, wadliwie albo nierzetelnie, organ będzie badał, kto po stronie podatnika odpowiadał za prowadzenie ksiąg, przygotowanie danych, ich weryfikację, zatwierdzenie i wysyłkę. Sam fakt, że błąd wynikał z konfiguracji systemu, nie zamyka sprawy.

Umowa z dostawcą ERP może być ważna na innym poziomie. Jeżeli szkoda wynika z nienależytego wykonania umowy, podatnik może dochodzić roszczeń na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego oraz konkretnych postanowień umowy. Może to obejmować odszkodowanie, karę umowną albo inne mechanizmy przewidziane w kontrakcie. To jednak nie jest tarcza przed KKS, tylko osobny reżim odpowiedzialności cywilnej.

Wyjątkowo ryzyko karnoskarbowe może dotyczyć osoby po stronie zewnętrznego usługodawcy, ale tylko wtedy, gdy ta konkretna osoba faktycznie np. na podstawie umowy zajmowała się sprawami gospodarczymi lub finansowymi podatnika. Samo dostarczenie narzędzia informatycznego zwykle nie wystarczy.

Potrzebujesz wsparcia z podziałem odpowiedzialności za JPK CIT w spółce?

Napisz do nas

 

KKS a JPK CIT – jakie sankcje grożą w praktyce?

Podstawowym przepisem dla błędów w przesłanym JPK_KR_PD jest art. 61a KKS. Art. 56 KKS staje się istotny wtedy, gdy błąd nie kończy się na pliku, ale wpływa także na deklarację podatkową i powoduje podanie nieprawdy albo narażenie podatku na uszczuplenie.

To ważne rozróżnienie. Nie każdy błąd w JPK CIT jest od razu „oszustwem podatkowym”. Inaczej ocenia się brak pola, nieprawidłowy format albo błędny słownik, a inaczej sytuację, w której dane księgowe prowadzą do zaniżenia podstawy opodatkowania lub podatku.

 

Kary za błędy „w księdze”

Art. 61a KKS przewiduje grzywnę do 240 stawek dziennych za nieprzesłanie księgi albo przesłanie księgi nierzetelnej. Jeżeli sprawa jest mniejszej wagi, odpowiedzialność przechodzi na poziom wykroczenia skarbowego. Wykroczeniem skarbowym jest również przesłanie księgi po terminie albo przesłanie księgi wadliwej.

Kwoty kar w 2026 r. zależą od minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4 806 zł. Minimalna stawka dzienna grzywny za przestępstwo skarbowe wynosi więc 160,20 zł, a maksymalna 64 080 zł. Przy górnej granicy 240 stawek z art. 61a § 1 KKS daje to teoretyczny maksymalny pułap 15 379 200 zł.

Przy wykroczeniach skarbowych grzywna mieści się co do zasady od 480,60 zł do 96 120 zł. Mandat karny nie może natomiast przekroczyć 24 030 zł. Te kwoty pokazują skalę ryzyka, ale nie oznaczają, że każda pomyłka techniczna kończy się karą. Organ musi ocenić konkretny stan faktyczny, wagę uchybienia, winę i zachowanie podatnika po wykryciu błędu.

Kwoty z KKS w 2026 r.
Wszystkie wartości zależą od minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł od 1 stycznia 2026 r.)
Stawka dzienna grzywny (przestępstwo)
od 160,20 zł
do 64 080 zł
Maks. grzywna z art. 61a § 1 KKS
15 379 200 zł
240 stawek dziennych
Grzywna za wykroczenie skarbowe
od 480,60 zł
do 96 120 zł
Próg wykroczenie / przestępstwo
24 030 zł
Tyle wynosi też maks. mandat karny
Mała wartość w rozumieniu KKS
961 200 zł
Podstawa: KKS, rozporządzenie w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242). Kwoty pokazują skalę ryzyka, a nie wysokość kary w konkretnej sprawie.

Pytaniem otwartym jest, jak art. 56 § 4 KKS stosować przy JPK_KR_PD. Dotyczy on deklaracji i oświadczeń, nie ksiąg w ścisłym znaczeniu. Może mieć znaczenie, jeżeli problem dotyczy równolegle deklaracji. W praktyce najczęściej błędy w deklaracji i księdze idą ze sobą „w parze”. Należy więc tutaj obserwować praktykę z którego przepisu będą korzystać organy.

 

Kary za błędy merytoryczne w JPK CIT

Błąd techniczny dotyczy formy pliku. Błąd merytoryczny dotyczy treści danych. Plik może przejść walidację techniczną, a mimo to zawierać dane, które nie odpowiadają rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń albo prawidłowej kwalifikacji podatkowej.

Przykładem może być błędne przypisanie kosztu jako podatkowego, nieprawidłowe wykazanie przychodu zwolnionego, błędne rozliczenie różnic między wynikiem bilansowym a podstawą opodatkowania, wadliwe oznaczenie kont albo takie mapowanie danych, które zniekształca obraz rozliczenia CIT.

Wtedy ryzyko nie kończy się na art. 61a KKS. Jeżeli dane z ksiąg wpływają na deklarację i prowadzą do podania nieprawdy, zatajenia prawdy albo narażenia podatku na uszczuplenie, w grę może wejść art. 56 KKS. To przepis o oszustwie podatkowym, którego sankcja jest znacznie surowsza niż przy czysto formalnym błędzie pliku.

Który przepis KKS przy błędzie w JPK CIT?
Osobno ocenia się jakość ksiąg, osobno to, co zostało przesłane organowi, a osobno wpływ na deklarację
Prowadzenie księgi
art. 61 KKS
Nierzetelne albo wadliwe prowadzenie księgi.
Przesłanie pliku
art. 61a KKS
Nieprzesłanie albo przesłanie księgi nierzetelnej: grzywna do 240 stawek dziennych. Po terminie albo księga wadliwa: wykroczenie skarbowe.
Wpływ na deklarację
art. 56 KKS
Podanie nieprawdy, zatajenie prawdy albo narażenie podatku na uszczuplenie. Sankcja znacznie surowsza.
Podstawa: art. 56, art. 61 i art. 61a KKS. Kwalifikacja zależy od konkretnego stanu faktycznego, winy i zakresu obowiązków danej osoby.

Na 2026 r. próg oddzielający wykroczenie skarbowe od przestępstwa skarbowego wynosi 24 030 zł, czyli pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia. Mała wartość w rozumieniu KKS to 961 200 zł, czyli dwustukrotność minimalnego wynagrodzenia. Skala uszczuplenia lub narażenia na uszczuplenie jest więc bardzo ważna dla kwalifikacji czynu, ale nie zastępuje analizy winy i zakresu obowiązków konkretnej osoby.

Szybka korekta może ograniczyć ryzyko sankcyjne, ale trzeba ją dobrze zakwalifikować. Art. 16 KKS dotyczy klasycznego czynnego żalu. Art. 16a KKS przewiduje natomiast odrębny mechanizm: sprawca nie podlega karze, jeżeli po popełnieniu czynu została złożona prawnie skuteczna korekta deklaracji albo księgi, a w razie uszczuplenia należność publicznoprawna została uiszczona w wymaganym terminie.

Nie każda korekta zadziała automatycznie. Art. 16a KKS ma własne warunki i wyłączenia, m.in. związane z wcześniejszym wszczęciem albo ujawnieniem czynu w postępowaniu przygotowawczym. Dlatego przy istotnych błędach w JPK CIT nie wystarczy „wysłać poprawiony plik”. Trzeba sprawdzić, czy korekta jest prawnie skuteczna, czy trzeba zapłacić zaległość i czy nie zachodzą przesłanki wyłączające ochronę.

Potrzebujesz wsparcia z korektą JPK CIT i oceną ryzyka sankcji?

Napisz do nas

 

Jak zmniejszyć osobiste ryzyko przy raportowaniu JPK CIT?

Ryzyka osobistego przy JPK CIT nie da się wyeliminować samym zakupem narzędzia albo wdrożeniem modułu w systemie ERP. KKS patrzy na realny podział obowiązków, jakość nadzoru i to, czy konkretna osoba mogła zapobiec błędowi.

Najlepiej działa więc połączenie technologii, procedur i udokumentowanych decyzji podatkowych. Firma powinna wiedzieć, kto odpowiada za przygotowanie danych, kto za mapowanie kont, kto za walidację techniczną, kto za weryfikację merytoryczną i kto ostatecznie zatwierdza wysyłkę. Taki podział nie służy przerzucaniu winy, tylko pokazaniu, że proces był kontrolowany.

W uporządkowaniu ról pomaga Pakiet bezpieczeństwa 360, który łączy procedurę KKS z matrycą odpowiedzialności, polisy D&O i KKS oraz współpracę z ekspertem od sporów podatkowych i karnych. Matryca przypisuje konkretnym osobom odpowiedzialność za rozliczenia podatkowe, co ułatwia wykazanie braku umyślności, gdy mimo kontroli dojdzie do błędu.

Warto szczególnie udokumentować mapowanie kont do znaczników podatkowych. To obszar, w którym sam system nie zawsze rozstrzygnie, czy dane konto powinno otrzymać konkretny znacznik. Potrzebna jest wiedza o polityce rachunkowości, dokumentach źródłowych i rzeczywistym charakterze zdarzeń gospodarczych. Jeżeli decyzja została przemyślana i opisana, łatwiej ją później obronić.

Dobrą praktyką jest też wewnętrzna checklista przed wysyłką JPK_KR_PD. Powinna obejmować co najmniej:

  • walidację techniczną,
  • kontrolę kompletności danych,
  • sprawdzenie kluczowych różnic między wynikiem bilansowym a podstawą opodatkowania
  • oraz akceptację osoby odpowiedzialnej za rozliczenie.

ALTO wspiera klientów zarówno w bezpiecznym wdrożeniu procesu raportowania, jak i w bieżącym doradztwie podatkowym przy wątpliwych kwalifikacjach księgowych. W przypadku firm, które chcą samodzielnie zweryfikować plik przed wysyłką, dostępne jest także narzędzie ALTOOL JPK CIT, wspierające m.in. walidację danych i przygotowanie raportowania zgodnie z aktualnymi wymogami.

Sprawdź, jak możemy pomóc Twojej firmie.

 

FAQ: Najczęściej zadawane pytania o kary za błędy w JPK CIT

Jaki przepis KKS dotyczy błędów w pliku JPK_KR_PD?+
Najważniejszy jest art. 61a KKS. Dotyczy on nieprzesłania księgi, przesłania księgi nierzetelnej, przesłania jej po terminie albo przesłania księgi wadliwej. Jeżeli problem dotyczy także sposobu prowadzenia ksiąg, znaczenie może mieć również art. 61 KKS. Art. 56 KKS wchodzi w grę wtedy, gdy błąd wpływa na deklarację podatkową i powoduje podanie nieprawdy albo narażenie podatku na uszczuplenie.
Czy odpowiedzialność za JPK CIT ponosi tylko księgowy?+
Nie. Odpowiada osoba, której można przypisać realny wpływ na przygotowanie, weryfikację, zatwierdzenie albo wysyłkę pliku. Może to być członek zarządu, CFO, główny księgowy, dyrektor podatkowy albo kilka osób jednocześnie.
Czy umowa z dostawcą ERP chroni przed odpowiedzialnością karnoskarbową?+
Nie chroni automatycznie. Umowa może pomóc w dochodzeniu roszczeń cywilnych wobec dostawcy, jeżeli system został wdrożony wadliwie albo niezgodnie z umową. Nie przenosi jednak odpowiedzialności karnoskarbowej, bo ta jest osobista i zależy od roli konkretnej osoby.
Jakie kwoty obowiązują w 2026 r. przy sankcjach za JPK CIT?+
Próg między wykroczeniem a przestępstwem skarbowym wynosi 24 030 zł. Mała wartość to 961 200 zł. Maksymalna teoretyczna grzywna za przestępstwo z art. 61a § 1 KKS wynosi 15 379 200 zł, bo przepis przewiduje grzywnę do 240 stawek dziennych.
Czy korekta JPK CIT chroni przed karą?+
Może chronić, ale nie zawsze i nie automatycznie. Przy korekcie księgi trzeba analizować przede wszystkim art. 16a KKS. Jeżeli korekta jest prawnie skuteczna, a ewentualna zaległość została zapłacona w wymaganym terminie, ryzyko sankcyjne może zostać wyeliminowane. W niektórych sytuacjach trzeba dodatkowo ocenić klasyczny czynny żal z art. 16 KKS.

 

Źródła

  1. Art. 9 § 3, art. 16, art. 16a, art. 23, art. 48, art. 53 § 3 i § 14, art. 56, art. 61 oraz art. 61a ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 633 ze zm.
  2. Art. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. 2026 poz. 522.
  3. Art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795.
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., Dz.U. 2025 poz. 1242.
  5. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz.U. 2024 poz. 1314 ze zm.
  6. Struktury JPK w podatkach dochodowych oraz materiały MF/KAS dotyczące JPK_PD, w tym struktura JPK_KR_PD(1) i schemat v1-1.

Artykuł zaktualizowano: listopad 2026 r.

[WEBINAR] Podatek od nieruchomości 2027 – rozliczania w świetle praktyki organów podatkowych

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe definicje budynku i budowli w podatku od nieruchomości. Po dwóch latach ich stosowania wiele kwestii wciąż budzi spory, zwłaszcza w zakresie urządzeń elektroenergetycznych, instalacji i fundamentów. Coraz wyraźniej kształtuje się jednak praktyka organów podatkowych i sądów administracyjnych, którą warto znać przed kolejnym rozliczeniem.

Dlatego już 21 stycznia 2027 r. o godz. 10:00 eksperci ALTO przedstawią, jak rozliczyć podatek od nieruchomości za 2027 r. w świetle aktualnej praktyki organów podatkowych.

 

Dla kogo?

✅ Dyrektorzy finansowi i główni księgowi
✅ Menedżerowie podatkowi i działy podatkowe
✅ Osoby odpowiedzialne za majątek trwały i rozliczenia z gminami
✅ Przedsiębiorstwa z branży energetycznej, przemysłowej i produkcyjnej

 

Dlaczego teraz?

Podatnicy niebędący osobami fizycznymi muszą złożyć deklarację na podatek od nieruchomości za 2027 r. do 31 stycznia, a ponieważ ten dzień wypada w niedzielę, termin przesuwa się na 1 lutego 2027 r. Webinar to ostatnia okazja, by przed złożeniem deklaracji zweryfikować kwalifikację spornych obiektów i ograniczyć ryzyko korekt w razie kontroli.

 

Program

  • Po dwóch latach od reformy PoN – gdzie dziś przebiegają granice między definicjami przedmiotów opodatkowania
  • Urządzenia elektroenergetyczne pod lupą – transformatory, rozdzielnie i stacje
  • Instalacje związane z budynkami – wyposażenie czy odrębny przedmiot opodatkowania?
  • Fundamenty, części budowlane i urządzenia techniczne – nowe pola sporów
  • Czego spodziewać się w kontrolach i sporach podatkowych?

 

Co zyskasz?

✅ Aktualny obraz praktyki organów podatkowych i sądów po reformie PoN
✅ Wiedzę, jak kwalifikować urządzenia elektroenergetyczne, instalacje i fundamenty
✅ Wskazówki przydatne przy przygotowaniu deklaracji za 2027 r.
✅ Przygotowanie na możliwe kontrole i spory z gminami

 

 

Zapisz się poniżej:

PL - Multizapis na webinar

Etap 1 z 3

To pole jest używane do walidacji i powinno pozostać niezmienione.

Administratorem danych osobowych są spółki z Grupy ALTO (ALTO Tax sp. z o.o., ALTO Accounting sp. z o.o., ALTO ESG sp. z o.o., ALTO Broker sp. z o.o.), wszystkie z siedzibą w Warszawie przy ul. Inflanckiej 4b, budynek C, 00-189 Warszawa (Współadministratorzy danych). Dane osobowe będą przetwarzane w celu dostarczania informacji marketingowych (zgodnie z wybranym kanałem komunikacji). Przysługujące prawa: dostępu do treści danych, sprostowania danych, usunięcia danych, ograniczenia przetwarzania danych, wniesienia skargi do organu nadzorczego. Udzielone zgody można wycofać w każdym czasie poprzez wysłanie wiadomości na adres rodo@altoadvisory.pl lub poprzez kliknięcie w link rezygnacji znajdujący się w stopce wiadomości email. Wycofanie zgody nie będzie miało wpływu na legalność tych działań przed jej wycofaniem. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w tutaj.

 

Zastrzegamy możliwość odrzucenia zgłoszeń pochodzących od firm prowadzących działalność konkurencyjną względem organizatora.

Ile kosztuje księgowość fundacji rodzinnej? Miesięczne i roczne koszty prowadzenia fundacji

Koszt księgowości fundacji rodzinnej zależy głównie od liczby dokumentów oraz od rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej w fundacji. Przepisy nie określają ceny księgowości, ale nakładają obowiązki, które decydują o jej zakresie: pełne księgi, sprawozdanie finansowe, rozliczenia CIT i okresowy audyt. Poniżej rozkładamy koszty prowadzenia fundacji na stałe, okresowe i zależne od zdarzeń.

W skrócie
  • Koszt księgowości fundacji rodzinnej zależy głównie od liczby dokumentów i rodzajów prowadzonej działalności. Orientacyjnie: od 1 000 zł netto miesięcznie.
  • Fundacja rodzinna zawsze prowadzi pełne księgi rachunkowe, więc nie ma tańszego wariantu z książką przychodów i rozchodów.
  • Do wniosku o złożenie sprawozdania finansowego dołącza się opłatę sądową 250 zł.
  • Audyt z ustawy o fundacji rodzinnej przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata, a co roku, gdy sprawozdanie podlega badaniu.
  • Fundacja rodzinna jest co do zasady zwolniona z CIT, ale od świadczeń dla beneficjentów płaci 15% CIT.

 

Z czego składają się koszty prowadzenia fundacji rodzinnej?

Koszty prowadzenia fundacji rodzinnej dzielą się na koszty usług i koszty wynikające z przepisów. Do usług należą księgowość, doradztwo podatkowe, obsługa prawna i audyt. Z przepisów wynikają opłaty sądowe i podatki.

Kategoria Przykłady Charakter
Księgowość prowadzenie ksiąg rachunkowych, stały, miesięczny
Zamknięcie roku sprawozdanie finansowe, CIT-8FR, JPK CIT (gdy fundacja jest już objęta obowiązkiem) stały, roczny
Doradztwo kwalifikacja zdarzeń podatkowych, transakcje z fundatorem zależny od zdarzeń
Audyt i badanie audyt z ustawy o fundacji rodzinnej, badanie sprawozdania okresowy
Opłaty sądowe wpisy w rejestrze fundacji rodzinnych, złożenie sprawozdania roczny i zależny od zmian
Podatki 15% CIT od świadczeń, 25% CIT od działalności poza art. 5, 19% CIT od określonych usług najmu, podatek od nieruchomości, VAT zależny od zdarzeń i majątku
Organy fundacji wynagrodzenie zarządu, jeśli statut lub uchwała je przewiduje zależny od decyzji fundacji

Ustawa o fundacji rodzinnej nie przewiduje żadnej stałej „opłaty za utrzymanie fundacji”. Największą część kosztów tworzą zwykle usługi i podatki związane z konkretnymi zdarzeniami.

Według informacji Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim do wniosku o złożenie sprawozdania finansowego (formularz RFR-Z30) dołącza się opłatę sądową 250 zł. Za samo zgłoszenie fundacji do rejestru pobiera się jednorazowo 500 zł (art. 64a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Przygotowanie sprawozdania i dokumentów do rejestru można powierzyć zespołowi, który zapewnia wsparcie procesu raportowania.

Podatek od nieruchomości zależy od gminy. Rada gminy ustala stawki w granicach maksymalnych stawek ogłaszanych co roku przez Ministra Finansów.

Potrzebujesz wsparcia z założeniem fundacji rodzinnej?

Napisz do nas

 

Ile kosztuje księgowość fundacji rodzinnej i od czego zależy cena?

Cena księgowości fundacji rodzinnej zależy przede wszystkim od liczby zdarzeń do zaksięgowania i od ich złożoności. Fundacja rodzinna zawsze prowadzi pełne księgi rachunkowe, więc nie ma tańszego wariantu z książką przychodów i rozchodów. Różnica w cenie wynika z tego, co dzieje się w fundacji w ciągu roku.

Orientacyjna cena księgowości fundacji rodzinnej: od 1 000 zł netto miesięcznie. Dokładną wycenę przygotowujemy po analizie planowanej skali i zdarzeń. Zakres obsługi opisujemy na stronie księgowość dla fundacji rodzinnych.

Zakres typowej obsługi księgowej obejmuje:

  • prowadzenie ksiąg rachunkowych i ksiąg pomocniczych,
  • rozliczenie 15% CIT od świadczeń,
  • deklarację CIT-8FR,
  • przygotowanie JPK CIT, gdy fundacja jest już objęta obowiązkiem (fundacje składające JPK_V7M za lata od 2026 r., pozostałe od 2027 r.),
  • sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego,
  • wsparcie przy złożeniu sprawozdania do rejestru fundacji rodzinnych.

 

Liczba dokumentów i rodzaj majątku

Im więcej dokumentów i rodzajów aktywów, tym więcej pracy księgowej. Fundacja, która posiada wyłącznie udziały w jednej spółce, ma zwykle niewiele zdarzeń w roku. Fundacja z kilkoma nieruchomościami na wynajem ma co miesiąc faktury, media, nakłady i rozliczenia z najemcami.

Na zakres pracy wpływa m.in.:

  • liczba nieruchomości i umów najmu,
  • liczba rachunków bankowych i maklerskich,
  • transakcje na papierach wartościowych,
  • pożyczki udzielane spółkom lub beneficjentom,
  • liczba fundatorów i wkładów do fundacji.

 

Świadczenia dla beneficjentów i rozliczenia podatkowe

Każde świadczenie dla beneficjenta wymaga ujęcia w księgach, wyceny i rozliczenia 15% CIT. Podatek wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu przekazania świadczenia (art. 24q ustawy o CIT). Świadczenia niepieniężne, np. bezpłatne korzystanie z nieruchomości, wymagają dodatkowo ustalenia ich wartości.

Fundacja, która wypłaca świadczenia co miesiąc wielu beneficjentom, ma więc więcej rozliczeń niż fundacja, która tylko gromadzi majątek. To jeden z głównych czynników ceny obsługi.

 

Majątek za granicą, VAT i wynagrodzenia zarządu

Dodatkowe obowiązki pojawiają się, gdy fundacja ma aktywa za granicą, jest podatnikiem VAT albo wypłaca wynagrodzenia. Aktywa zagraniczne oznaczają rozliczenia walutowe i często dodatkowe analizy podatkowe. Opodatkowany VAT najem oznacza rozliczenia VAT i obowiązki w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF).

Członkowie zarządu mogą pełnić funkcję za wynagrodzeniem (art. 62 ustawy o fundacji rodzinnej). Jeśli fundacja je wypłaca, dochodzą rozliczenia płacowe. Każdy z tych elementów może zwiększać zakres i cenę obsługi.

Potrzebujesz wsparcia z księgowością fundacji rodzinnej?

Napisz do nas

 

Badanie sprawozdania finansowego i audyt: kiedy są obowiązkowe?

Fundacja rodzinna ma dwa odrębne obowiązki kontrolne: audyt z ustawy o fundacji rodzinnej i badanie sprawozdania z ustawy o rachunkowości. Audyt przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata (art. 79 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej). Jeśli sprawozdanie fundacji podlega badaniu, audyt przeprowadza się co roku, przed zatwierdzeniem sprawozdania (art. 79 ust. 2).

Cecha Audyt fundacji rodzinnej Badanie sprawozdania finansowego
Podstawa art. 77-79 ustawy o fundacji rodzinnej art. 64 ustawy o rachunkowości
Przedmiot zarządzanie aktywami, zobowiązania, zgodność z prawem, celem i dokumentami fundacji rzetelność sprawozdania finansowego
Kto przeprowadza firma audytorska albo zespół: biegły rewident, doradca podatkowy, adwokat lub radca prawny firma audytorska albo dedykowany zespół
Kiedy co najmniej raz na 4 lata, a co roku, gdy sprawozdanie podlega badaniu gdy fundacja przekroczy progi ustawowe

Badanie sprawozdania jest obowiązkowe, jeśli w poprzednim roku obrotowym fundacja spełniła co najmniej dwa z trzech warunków: średnio co najmniej 50 osób zatrudnienia, suma aktywów co najmniej 3,125 mln euro, przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów co najmniej 6,25 mln euro. Fundacja, która nie spełnia dwóch z tych warunków, nie podlega badaniu, a audyt z ustawy o fundacji rodzinnej przeprowadza co najmniej raz na cztery lata.

Kiedy badanie sprawozdania jest obowiązkowe?
Wystarczą co najmniej dwa z trzech warunków spełnione w poprzednim roku obrotowym
Zatrudnienie
50
osób średnio co najmniej
Suma aktywów
3,125
mln euro co najmniej
Przychody netto
6,25
mln euro co najmniej (sprzedaż towarów i produktów)
Podstawa: art. 64 ustawy o rachunkowości. Bez obowiązku badania audyt z ustawy o fundacji rodzinnej przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata (art. 79 ust. 1).

Koszt badania sprawozdania finansowego: od 1 400 zł netto.

 

Podatki jako koszt fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna jest co do zasady zwolniona z CIT (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). Podatki pojawiają się dopiero przy określonych zdarzeniach. Dlatego koszt podatkowy fundacji zależy od tego, jak fundacja korzysta ze swojego majątku.

Najważniejsze podatki fundacji rodzinnej:

  • 15% CIT od świadczeń dla beneficjentów, od mienia przekazywanego przy rozwiązaniu fundacji i od tzw. ukrytych zysków (art. 24q ustawy o CIT),
  • 25% CIT od działalności poza zakresem art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej (art. 24r ustawy o CIT),
  • 19% CIT od działalności najmu, kiedy przedmiotem najmu, dzierżawy lub podobnej umowy są składniki majątku służące prowadzeniu działalności gospodarczej przez beneficjenta, fundatora lub podmiot z nimi powiązany,
  • podatek od nieruchomości, jeśli fundacja ma nieruchomości,
  • w przypadkach określonych w ustawie podatek od przychodów z budynków (art. 24b ustawy o CIT), bo zwolnienie fundacji go nie obejmuje (art. 6 ust. 6),
  • VAT, jeśli fundacja wykonuje czynności opodatkowane VAT, np. opodatkowany najem.

Przykład: fundacja wypłaca w ciągu roku beneficjentom świadczenia o łącznej wartości 300 000 zł. CIT od tych świadczeń wynosi 45 000 zł. Jeśli fundacja nie wypłaca świadczeń i działa tylko w zakresie art. 5, nie płaci CIT od przychodów z tego zakresu.

Przykład: 15% CIT od świadczeń
Podatek pojawia się przy świadczeniu, a nie przy samym gromadzeniu majątku
Świadczenia w ciągu roku
300 000 zł
CIT od świadczeń (15%)
45 000 zł
Bez świadczeń, tylko art. 5
brak CIT
od przychodów z tego zakresu
Podstawa: art. 24q ustawy o CIT. Kwoty z przykładu w artykule.
Potrzebujesz wsparcia z rozliczeniami podatkowymi fundacji rodzinnej?

Napisz do nas

 

Przykład: roczny budżet fundacji rodzinnej

Budżet fundacji rodzinnej warto układać według zdarzeń, a nie jednej stałej kwoty. Poniższy przykład dotyczy fundacji z jedną nieruchomością na wynajem, bez działalności poza art. 5 i bez obowiązku badania sprawozdania. Fundacja wypłaca beneficjentom świadczenia o łącznej wartości 120 000 zł rocznie.

Pozycja Kwota roczna
Obsługa księgowa (12 miesięcy) min. 12 000 zł
Sprawozdanie finansowe i CIT-8FR min. 1 400 zł
Opłata sądowa za złożenie sprawozdania 250 zł
15% CIT od świadczeń (120 000 zł) 18 000 zł
Podatek od nieruchomości według uchwały gminy

W roku, w którym fundacja zmienia statut, skład zarządu lub listę danych w rejestrze, dochodzi opłata 250 zł od każdego wniosku o wpis. Jeśli fundacja wynajmuje nieruchomość z VAT, dochodzi też obsługa VAT.

 

Kiedy koszty fundacji rodzinnej się opłacają?

Przepisy nie wskazują progu majątku, od którego fundacja rodzinna się opłaca. Opłacalność zależy od wartości i rodzaju majątku, planów wypłat dla beneficjentów i celów sukcesyjnych. Stałe koszty obsługi mają mniejsze znaczenie przy dużym majątku niż przy małym.

Na opłacalność wpływają przede wszystkim:

  • odroczenie podatku: fundacja płaci 15% CIT dopiero przy świadczeniu, a nie od bieżących przychodów z działalności z art. 5,
  • plan wypłat: regularne świadczenia oznaczają regularny podatek,
  • zakres działalności: działalność poza art. 5 jest opodatkowana 25% CIT,
  • cele sukcesyjne: ochrona majątku i jego przekazanie kolejnym pokoleniom.

Decyzję o założeniu fundacji warto poprzedzić analizą kosztów i podatków dla konkretnego majątku. Taką analizę przygotowujemy w ramach doradztwa przy zakładaniu fundacji rodzinnych.

 

FAQ

Ile kosztuje księgowość fundacji rodzinnej miesięcznie?+
Cena zależy od liczby dokumentów, rodzaju majątku, liczby świadczeń dla beneficjentów i dodatkowych obowiązków, np. VAT. Orientacyjnie: od 1 000 zł netto miesięcznie. Fundacja rodzinna zawsze prowadzi pełne księgi rachunkowe, więc nie ma tańszego wariantu uproszczonej księgowości. Dokładną wycenę przygotowuje się po analizie majątku i planowanych zdarzeń.
Jakie są miesięczne koszty prowadzenia fundacji rodzinnej?+
Co miesiąc fundacja płaci przede wszystkim za obsługę księgową. Jeśli w danym miesiącu wypłaciła świadczenia, wpłaca 15% CIT do 20. dnia następnego miesiąca. Pozostałe koszty są roczne lub okresowe: sprawozdanie finansowe, opłata 250 zł za jego złożenie do rejestru, podatek od nieruchomości i audyt co najmniej raz na cztery lata.
Czy fundacja rodzinna musi mieć audyt co roku?+
Nie zawsze. Audyt z ustawy o fundacji rodzinnej przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata. Co roku jest obowiązkowy tylko wtedy, gdy sprawozdanie finansowe fundacji podlega badaniu według ustawy o rachunkowości. Badanie jest wymagane po przekroczeniu dwóch z trzech progów: 50 osób zatrudnienia, 3,125 mln euro aktywów, 6,25 mln euro przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów.
Ile kosztuje złożenie sprawozdania finansowego fundacji rodzinnej?+
Według Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, który prowadzi rejestr fundacji rodzinnych, przy składaniu sprawozdania finansowego na formularzu RFR-Z30 uiszcza się opłatę sądową 250 zł. Do tego dochodzi koszt przygotowania sprawozdania przez księgowość i, jeśli sprawozdanie podlega badaniu, koszt badania przez firmę audytorską.
Czy fundacja rodzinna płaci podatek od przychodów z najmu?+
Najem, dzierżawa i udostępnianie mienia mieszczą się w katalogu działalności dozwolonej z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. Przychody z tego zakresu co do zasady korzystają ze zwolnienia z CIT. Zwolnienie nie obejmuje jednak m.in. najmu lub dzierżawy przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części albo składników majątku służących działalności fundatora, beneficjenta lub podmiotu powiązanego (art. 6 ust. 8 ustawy o CIT). Sam fakt, że najemcą jest fundator lub beneficjent, nie oznacza automatycznie utraty zwolnienia. Niezależnie od CIT najem może podlegać VAT i podatkowi od nieruchomości.

 

Jak ALTO wspiera

Prowadzimy księgowość fundacji rodzinnych i przygotowujemy wycenę obsługi po planowanej skali dokumentów i zdarzeń. Pomagamy zaplanować budżet fundacji, w tym podatki od świadczeń i koszty audytu. Łączymy w jednym zespole księgowość, doradztwo podatkowe i obsługę prawną, co ułatwia współpracę przy audycie z ustawy o fundacji rodzinnej. Sprawdź, jak wygląda nasza księgowość dla fundacji rodzinnych.

Za księgowość fundacji rodzinnych w ALTO odpowiada Katarzyna Pędzich, Accounting Senior Manager.

 

Źródła

  • Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326 ze zm.), art. 5, 62, 77-79
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 64
  • Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 6, 24q, 24r
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 64a i 64b
  • Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Rejestr Fundacji Rodzinnych: https://piotrkow-tryb.so.gov.pl/rejestr-fundacji-rodzinnych,m,mg,305

Ulga B+R po dziesięciu latach: przyszedł czas weryfikacji przyjętych założeń i dowodów

Przez lata ulga badawczo-rozwojowa uchodziła za jedną z najbardziej przyjaznych preferencji w polskim systemie podatkowym. Zachęcali do niej ministrowie, interpretacje Dyrektora KIS potwierdzały prawo do ulgi w najróżniejszych modelach biznesowych, a doradcy przekonywali, że nie trzeba wynaleźć koła na nowo, żeby z niej skorzystać. Wszystko to pozostaje prawdą. Coś się jednak zmieniło: organy podatkowe zaczęły znacznie uważniej sprawdzać, czy za liczbami stoją rzeczywiste prace badawczo-rozwojowe i wiarygodne dowody. Nie ma powodu do paniki, ale jest to na pewno sygnał, że do wdrożenia ulgi trzeba podejść z należytą starannością.

W 2026 roku dobrze wdrożona ulga B+R to nie tylko poprawnie wyliczona kwota odliczenia, ale przede wszystkim dokumentacja, która wytrzyma konfrontację z urzędem.

 

Dekada ulgi, która miała napędzać innowacje

Ulga badawczo-rozwojowa w obecnym kształcie działa od 1 stycznia 2016 r. Pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania koszty poniesione na działalność B+R – czyli te same wydatki, które już raz trafiły do kosztów uzyskania przychodów.

Kto z niej korzysta? Praktycznie każdy, kto coś projektuje, konstruuje, programuje lub ulepsza, np.:

  • branża IT i software house’y – nowe aplikacje, systemy, algorytmy;
  • branża finansowa i ubezpieczeniowa – zaawansowane algorytmy i rozwiązania IT;
  • produkcja – od tworzenia maszyn i narzędzi, przez elektronikę, po branżę spożywczą, chemię i farmację;
  • małe firmy rodzinne i duże grupy kapitałowe;
  • spółki z kapitałem polskim i zagranicznym, w tym centra R&D międzynarodowych koncernów.

 

Liczby, które robią wrażenie

Ulga B+R przeszła długą drogę od momentu jej wprowadzenia. W pierwszym roku obowiązywania skorzystało z niej zaledwie 571 podatników PIT i CIT. Kilka lat później zainteresowanie osiągnęło rekordowy poziom i w rozliczeniach za 2020 r. ulgę wykazało już 6 092 podatników. Od tego czasu preferencja pozostaje jednym z najważniejszych instrumentów wspierających działalność innowacyjną przedsiębiorstw. Wartość odliczeń z tytułu ulgi cały czas pozostaje bardzo wysoka i sięga nawet 13 mld zł rocznie.

Ulga B+R w liczbach
Od pierwszego roku obowiązywania do rekordowego zainteresowania
Pierwszy rok obowiązywania
571
podatników PIT i CIT skorzystało z ulgi
Rozliczenia za 2020 r.
6 092
podatników wykazało ulgę (rekordowy poziom)
Wartość odliczeń
13 mld zł
sięga nawet tyle rocznie
Ulga B+R w obecnym kształcie obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.; dane według treści artykułu.

 

Dotychczasowa narracja państwa: „innowacje mają się opłacać”

Przez lata komunikat płynący od rządu był jednoznaczny – jednoznacznie zachęcający.

Gdy w 2017 r. przygotowywano drugą ustawę o innowacyjności (projekt powstał we współpracy resortów nauki, rozwoju i finansów), ówczesny wiceminister nauki Piotr Dardziński mówił, że „Innowacja powinna się przedsiębiorcom opłacać”, a nowe regulacje w większym stopniu przenoszą ryzyko na państwo.

W 2021 r. Ministerstwo Finansów, zapowiadając pakiet ulg w ramach Polskiego Ładu, przedstawiało transformację gospodarki w kierunku innowacji jako strategiczny cel rozwoju Polski. Ówczesny wiceminister finansów Jan Sarnowski deklarował: „Chcemy, żeby przedsiębiorca miał podatkowe ulgi na wszystkich etapach inwestycji”.

Do tego dochodziła praktyka interpretacyjna. Dyrektor KIS przez lata wydawał tysiące interpretacji potwierdzających prawo do ulgi w bardzo różnych modelach biznesowych.

Krótko mówiąc: przez blisko dekadę państwo budowało wizerunek ulgi jako prostego, bezpiecznego i pożądanego narzędzia.

 

Wiatr zmienił kierunek

Od kilku miesięcy obserwujemy jednak pewien trend. Nie wynika on ze zmiany przepisów o uldze – te pozostały takie same – lecz ze zmiany podejścia organów co do oceny dowodów.

Powiedzmy to wprost: sam kierunek jest generalnie słuszny. Przez ostatnie lata na rynku widać było wyraźne poluzowanie. Ulga bywała „naciągana”, a część podmiotów rozliczała ją, choć z rozwojem w rozumieniu ustawy miała niewiele wspólnego. To naturalne, że administracja się tej ulgi „uczy” i zaczyna oddzielać ziarno od plew.

Problem leży w sposobie prowadzenia tych kontroli i tezach, które próbują forsować urzędy.

 

Wyspecjalizowane zespoły w urzędach? To wciąż tylko mit

W środowisku doradczym od pewnego czasu mówi się o tworzeniu w urzędach celno-skarbowych zespołów specjalizujących się w weryfikacji ulgi B+R. Na rynku widać już efekty większej koncentracji na tej uldze, natomiast trudno dziś mówić o strukturach z realnym zapleczem technicznym – inżynierami, informatykami czy technologami zdolnymi merytorycznie ocenić projekt.

W praktyce oznacza to, że urzędnicy podejmują się oceny innowacyjności i badawczo-rozwojowego charakteru prac bez odpowiedniej wiedzy specjalistycznej. Co więcej, rzadko sięgają po dostępne rozwiązania prawne, takie jak powołanie niezależnego biegłego, woląc opierać swoje rozstrzygnięcia na własnej, często powierzchownej interpretacji dokumentacji technicznej.

Dla podatnika płynie z tego praktyczny wniosek: dokumentacja musi być napisana tak, żeby zrozumiał ją ktoś, kto nie jest specjalistą w danej dziedzinie. Jeśli z opisu projektu nie wynika jasno, jaki problem technologiczny rozwiązywano, dlaczego wymagało to nowej wiedzy i co konkretnie zrobiono, kontrolujący może szukać tych odpowiedzi w sposób, który będzie dla przedsiębiorcy niekorzystny.

Potrzebujesz wsparcia z dokumentacją projektów B+R?

Napisz do nas

 

Na co dziś zwracają uwagę kontrolujący

Przepisy o uldze B+R nie zmieniły się, ale zmieniło się to, czego organy oczekują w praktyce. Warto znać te oczekiwania i być z nimi na bieżąco. Pozwala to przygotować dokumentację tak, żeby odpowiadała realiom dzisiejszych kontroli. Pozwala też sprawdzić, czy dokumenty, które firma już ma, w tych realiach się obronią. Z naszych obserwacji wynikają dwa obszary, którym urzędy przyglądają się szczególnie uważnie.

 

Ewidencja czasu pracy

Wynagrodzenia pracowników to zwykle największa pozycja kosztów kwalifikowanych, więc to tutaj kontrola zaczyna się najczęściej. Urzędy oczekują, że podatnik wykaże, ile czasu poszczególne osoby faktycznie poświęciły na prace B+R. Coraz częściej pytają przy tym o ewidencję prowadzoną na bieżąco, w podziale na projekty.

Warto przy tym pamiętać, co mówią przepisy. Ustawy o podatkach dochodowych wymagają wyodrębnienia kosztów działalności B+R w ewidencji, ale nie nakładają obowiązku prowadzenia systemów rejestrujących czas pracy w podziale na projekty na bieżąco. Utrwalona linia interpretacyjna dopuszcza również oszacowanie, uzupełnienie lub ustalenie zaangażowania pracowników w B+R na podstawie wiedzy przełożonych, miesięcznych zestawień, oddelegowań czy list obecności.

Ze sporu o zasady łatwo jednak wpaść w spór o dowody. Im mocniej przyjęta metoda ewidencji osadzona jest w materiałach źródłowych, tym trudniej ją podważyć. Takimi materiałami są np. zadania w systemach do zarządzania projektami, commity w repozytorium, raporty z testów, protokoły ze spotkań czy korespondencja. Jeśli firma dopiero planuje korzystać z ulgi, dobrze od razu ustawić prosty, ale konsekwentny sposób raportowania czasu. Jeśli ulgę już rozlicza, warto sprawdzić, czy przyjęte proporcje i szacunki da się dziś rzeczowo uzasadnić.

 

Dokumentacja tworzona „po fakcie”

Drugim punktem zapalnym są dokumenty powstające przy rozliczeniu wstecznym, takie jak karty projektów czy raporty opisujące spełnienie przesłanek ulgi. Zdarza się, że organy traktują sam ten fakt rozliczenia ulgi za okres sprzed kilku lat jako argument przeciwko odliczeniu.

Trzeba tu zachować zdrowy rozsądek. W praktyce rynkowej niewiele firm opisuje swoje działania na bieżąco, z dnia na dzień, pod kątem wymogów podatkowych B+R. Standardowy i w pełni uprawniony proces wygląda tak, że dopiero przy wyliczaniu ulgi zbiera się rozproszone po spółce materiały i przeprowadza wywiady z zespołem. Dokumentacja stworzona post factum nie jest przez to przekłamana ani bezwartościowa. To uporządkowanie, synteza i uzupełnienie faktów, które już miały miejsce.

Warunek jest jeden: te fakty muszą być potwierdzone w materiałach źródłowych, takich jak harmonogramy, repozytoria, maile czy specyfikacje. Właśnie w tym miejscu dobra dokumentacja odróżnia się od słabej. Opis projektu, który odwołuje się do konkretnych dowodów z danego okresu, jest dla urzędu znacznie trudniejszy do zakwestionowania niż ogólna narracja o „innowacyjnym charakterze prac”.

Potrzebujesz wsparcia z ewidencją czasu pracy i dokumentacją ulgi B+R?

Napisz do nas

 

Co w tej sytuacji mogą zrobić podatnicy?

Przede wszystkim zadbać o jakość wdrożenia ulgi i nie traktować jej wyłącznie jako ćwiczenia kalkulacyjnego. W obecnych realiach szczególnego znaczenia nabiera wsparcie doświadczonego doradcy, który nie tylko rzetelnie zidentyfikuje działalność B+R i potencjalne obszary ryzyka, ale również będzie potrafił obronić przyjęte podejście w razie kontroli.

  • Rzetelna weryfikacja stanu faktycznego.
    Dobre wdrożenie ulgi zaczyna się od rozmów z ludźmi, którzy prowadzą projekty, a nie od arkusza z kosztami. Doradca powinien zrozumieć, co firma faktycznie robi, które projekty spełniają ustawową definicję prac B+R, a które są rutynową działalnością. Bywa, że po takiej analizie kwota ulgi wychodzi niższa niż wstępne szacunki. Jest jednak odliczeniem, które da się obronić, i to jest jego główna wartość.
  • Dokumentacja przygotowana „na złe czasy”.
    Dokumentację ulgi B+R warto tworzyć z myślą o tym, że kiedyś przeczyta ją urzędnik, i to nie w najlepszym nastroju. Powinna ona:
    • jasno opisywać cel projektu, problem technologiczny i niepewność, którą trzeba było pokonać;
    • pokazywać, na czym polegała twórczość i systematyczność prac, czyli dlaczego nie była to rutynowa działalność firmy;
    • wiązać każdy opis z konkretnymi dowodami źródłowymi z danego okresu;
    • jednoznacznie przypisywać koszty (zwłaszcza wynagrodzenia) do projektów i wyjaśniać przyjętą metodę alokacji;
    • być spójna wewnętrznie, bo rozbieżności między kartą projektu, ewidencją czasu i księgami to pierwsze miejsca, w których kontrolujący szukają słabych punktów.
  • Doradca, który patrzy oczami urzędu.
    Dobry doradca nie tylko liczy ulgę. Przyjmuje też perspektywę kontrolującego i zadaje sobie pytanie, które elementy rozliczenia są najbardziej narażone na zakwestionowanie i dlaczego. Może to być projekt na granicy ustawowej definicji, wysoki udział czasu pracy osób zarządzających, koszty sprzętu wykorzystywanego także poza B+R albo luki w materiałach źródłowych. Takie ryzyka powinny zostać wytypowane i nazwane wprost jeszcze przed złożeniem zeznania.
    Wtedy podatnik może świadomie zdecydować, czy dane koszty uwzględnić, jak je dodatkowo udokumentować albo czy wystąpić o interpretację indywidualną.
  • Doświadczenie nie tylko we wdrożeniach, ale i w kontrolach / sporach.
    Warto więc zwracać uwagę nie tylko na doświadczenie doradcy we wdrażaniu i rozliczaniu ulgi B+R, lecz także w kontrolach podatkowych i sporach z organami. Kto prowadził kontrole ulgi B+R, wie, o co pytają urzędnicy, jakich dokumentów żądają i gdzie najczęściej pojawiają się zarzuty. Tę wiedzę można wykorzystać już na etapie przygotowywania dokumentacji. Tym bardziej taka praktyczna wiedza jest nieoceniona w momencie, kiedy przychodzi wezwanie z urzędu o przedstawienie wyjaśnień w zakresie ulgi. Znajomość podejścia fiskusa pozwala bowiem dobrać odpowiednią strategię działania w trakcie kontroli i konsekwentnie egzekwować ją na etapie sprawy, aby ryzyko zakwestionowania rozliczenia jak najbardziej zminimalizować.
  • Audyt, jeśli są wątpliwości.
    Jeżeli podatnik nie ma pewności, że jego dokumentacja jest odpowiednio przygotowana i kompleksowa, czy to za bieżący rok, czy za lata już rozliczone, powinien rozważyć audyt ulgi B+R. Audyt nie musi oznaczać, że coś jest nie tak. Często kończy się potwierdzeniem prawidłowości rozliczeń i uzupełnieniem kilku dokumentów. Daje jednak coś bardzo cennego: wiedzę o własnych słabych punktach, zanim pozna je urząd.
Potrzebujesz wsparcia z audytem lub kontrolą ulgi B+R?

Napisz do nas

 

Ulga wciąż się opłaca – pod warunkiem, że jest dobrze przygotowana

Nic nie wskazuje na to, by ulga B+R traciła na znaczeniu. Przepisy się nie zmieniły, a odliczenie nadal jest jednym z najkorzystniejszych narzędzi wspierania innowacji w Polsce. Zmieniły się realia jego weryfikacji: organy sprawdzają więcej, dokładniej i coraz częściej sięgają po rozliczenia sprzed kilku lat.

Nie jest to powód, żeby z ulgi rezygnować. Jest to natomiast powód, żeby podejść do niej profesjonalnie. Dobre przygotowanie dokumentacji i świadome zarządzanie ryzykiem od początku może mieć dziś wyjątkowo duże znaczenie.

Sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej: kto je zatwierdza, gdzie je złożyć i w jakim terminie?

Za sporządzenie sprawozdania finansowego fundacji rodzinnej odpowiada Zarząd Fundacji w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego (w okresie Fundacji Rodzinnej w organizacji odpowiada Fundator/Fundatorzy), a zatwierdza sprawozdanie finansowe zgromadzenie beneficjentów w ciągu 6 miesięcy. Zatwierdzone sprawozdanie składa się w ciągu 15 dni do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, a nie do KRS. Poniżej opisujemy cały proces krok po kroku, z dokumentami i terminami.

W skrócie
  • Sprawozdanie sporządza zarząd fundacji w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, czyli przy roku kalendarzowym do 31 marca.
  • Zatwierdza je zgromadzenie beneficjentów w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, czyli do 30 czerwca.
  • Zatwierdzone sprawozdanie składa się w ciągu 15 dni do rejestru fundacji rodzinnych w Sądzie Okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim, a nie do KRS.
  • Badaniu podlega sprawozdanie fundacji, która w poprzednim roku obrotowym spełniła co najmniej dwa z trzech warunków z art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości.
  • Niezależnie od badania każda fundacja podlega audytowi z art. 77 ustawy o fundacji rodzinnej.

 

Jakie sprawozdanie finansowe sporządza fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna sporządza roczne sprawozdanie finansowe na zasadach ustawy o rachunkowości, bo jest osobą prawną. Ustawa o fundacji rodzinnej nie tworzy odrębnego wzoru sprawozdania. Zakres sprawozdania zależy od wielkości fundacji i od tego, czy podlega ono badaniu.

 

Elementy sprawozdania

Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe obejmuje:

  • bilans,
  • rachunek zysków i strat,
  • informację dodatkową, czyli wprowadzenie do sprawozdania oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

Fundacja, która nie jest jednostką mikro ani małą, dołącza dodatkowo zestawienie zmian w funduszu własnym i rachunek przepływów pieniężnych (art. 45 ust. 3). Od 2025 r. obowiązek ten nie zależy już od tego, czy sprawozdanie podlega badaniu. Sprawozdanie sporządza się w postaci elektronicznej i podpisuje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 45 ust. 1f).

 

Czy fundacja rodzinna może skorzystać z uproszczeń dla jednostek mikro i małych?

Forma prawna fundacji rodzinnej sama w sobie nie wyklucza uproszczeń dla jednostek mikro i małych. O możliwości skorzystania z nich decydują kryteria z art. 3 ustawy o rachunkowości: suma aktywów, przychody i zatrudnienie. Trzeba też sprawdzić, czy nie zachodzi któreś z ustawowych wyłączeń.

Dlatego możliwość uproszczeń warto sprawdzać co roku, na podstawie danych za poprzedni rok obrotowy. Przyjęte rozwiązanie powinno znaleźć się w polityce rachunkowości fundacji.

 

Czy fundacja rodzinna sporządza sprawozdanie z działalności?

Co do zasady nie. Obowiązek sporządzenia sprawozdania z działalności wynika z art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości i dotyczy jednostek tam wymienionych, przede wszystkim spółek. Sam status fundacji rodzinnej takiego obowiązku nie tworzy.

Wyjątkiem jest likwidacja. Zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej likwidatorzy po każdym roku obrotowym składają zgromadzeniu beneficjentów sprawozdanie ze swojej działalności oraz sprawozdanie finansowe.

Potrzebujesz wsparcia w ustaleniu zakresu sprawozdania Twojej fundacji rodzinnej?

Napisz do nas

 

Kto sporządza i podpisuje sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej?

Za sporządzenie sprawozdania odpowiada zarząd fundacji jako kierownik jednostki (w trakcie okresu „w organizacji” wtedy to Fundator/Fundatorzy). Sprawozdanie trzeba sporządzić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego (art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Przy roku obrotowym równym kalendarzowemu termin mija 31 marca.

Sprawozdanie podpisują dwie strony (art. 52 ust. 2 ustawy o rachunkowości):

  • osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, np. główny księgowy lub biuro rachunkowe,
  • kierownik jednostki, czyli zarząd fundacji; przy zarządzie wieloosobowym wszyscy członkowie, chyba że ustawa przewiduje inny sposób.

Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączonego do sprawozdania. Samo podpisanie sprawozdania nie jest jeszcze jego zatwierdzeniem.

 

Kto zatwierdza sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej?

Sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej zatwierdza zgromadzenie beneficjentów. Wynika to z art. 72 pkt 1 ustawy o fundacji rodzinnej. Zatwierdzenie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego (art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości), czyli przy roku kalendarzowym do 30 czerwca.

 

Uchwały zgromadzenia beneficjentów

Art. 72 ustawy o fundacji rodzinnej wymienia sprawy, które wymagają uchwały zgromadzenia beneficjentów. W kontekście sprawozdania są to:

  1. rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy,
  2. udzielenie absolutorium członkom organów fundacji,
  3. podział lub pokrycie wyniku finansowego netto,
  4. wybór firmy audytorskiej, jeśli sprawozdanie podlega badaniu.

W praktyce te uchwały podejmuje się na jednym posiedzeniu i dokumentuje w protokole. Sąd rejestrowy wymaga złożenia zarówno uchwał, jak i protokołu.

 

Co, jeśli sprawozdanie nie zostanie zatwierdzone w terminie?

Przekroczenie terminu 6 miesięcy nie znosi obowiązku zatwierdzenia sprawozdania. Niezatwierdzone sprawozdanie trzeba jednak złożyć do rejestru w ciągu 15 dni po upływie terminu na zatwierdzenie (art. 69 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Przy roku kalendarzowym oznacza to złożenie do 15 lipca. Po późniejszym zatwierdzeniu dokumenty składa się ponownie, w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia (art. 69 ust. 1).

Złożenie sprawozdania do rejestru: dwie ścieżki
Rok obrotowy równy kalendarzowemu
Sprawozdanie zatwierdzone do 30 czerwca
15 dni
od dnia zatwierdzenia na złożenie dokumentów do rejestru (art. 69 ust. 1)
Brak zatwierdzenia do 30 czerwca
15 lipca
termin na złożenie niezatwierdzonego sprawozdania (art. 69 ust. 2), a po późniejszym zatwierdzeniu ponowne złożenie w ciągu 15 dni
Podstawa prawna: art. 53 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Opóźnienie oznacza jednak naruszenie ustawowego terminu przez organy fundacji. Dlatego harmonogram zgromadzenia warto zaplanować z wyprzedzeniem, zwłaszcza gdy sprawozdanie wymaga badania i audytu przed zatwierdzeniem.

Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu zgromadzenia beneficjentów?

Napisz do nas

 

Gdzie i jak złożyć sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej?

Fundacja rodzinna składa sprawozdanie do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim (art. 4 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej). Termin to 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania (art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości). W rejestrze zamieszcza się wzmianki o złożeniu sprawozdania, sprawozdania z badania i uchwały zatwierdzającej (art. 117 ust. 1 pkt 15-17 ustawy o fundacji rodzinnej).

Według informacji sądu rejestrowego do wniosku dołącza się:

  1. papierową kopię sprawozdania finansowego,
  2. sprawozdanie finansowe w postaci elektronicznej (plik XML na płycie CD),
  3. uchwałę zgromadzenia beneficjentów o zatwierdzeniu sprawozdania,
  4. uchwałę o podziale zysku lub pokryciu straty,
  5. uchwałę o udzieleniu absolutorium członkom zarządu,
  6. protokół z posiedzenia zgromadzenia beneficjentów,
  7. sprawozdanie z badania, jeśli sprawozdanie podlega badaniu,
  8. formularz RFR-ZN, jeśli składa się dokumenty za różne okresy,
  9. dowód uiszczenia opłaty sądowej 250 zł.

Rejestr fundacji rodzinnych jest odrębny od Krajowego Rejestru Sądowego. Dlatego fundacja nie składa sprawozdania przez portal e-KRS, tylko na formularzu RFR-Z30 do sądu w Piotrkowie Trybunalskim. Aktualną listę dokumentów i dane do przelewu warto sprawdzić na stronie sądu przed każdym złożeniem.

Najczęstsze braki przy składaniu dokumentów to:

  • brak protokołu z posiedzenia zgromadzenia beneficjentów,
  • niezgodność wersji papierowej i elektronicznej sprawozdania,
  • brak sprawozdania z badania, gdy sprawozdanie podlegało badaniu,
  • brak dowodu uiszczenia opłaty.

 

Kiedy sprawozdanie fundacji rodzinnej podlega badaniu?

Sprawozdanie fundacji rodzinnej podlega badaniu, jeśli w poprzednim roku obrotowym fundacja spełniła co najmniej dwa z trzech warunków z art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Samo bycie fundacją rodzinną nie rodzi obowiązku badania. Badania sprawozdania nie należy jednak mylić z audytem z ustawy o fundacji rodzinnej.

Progi badania sprawozdania:

Kryterium Próg
Średnioroczne zatrudnienie co najmniej 50 osób w przeliczeniu na pełne etaty
Suma aktywów bilansu co najmniej 3 125 000 euro
Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów co najmniej 6 250 000 euro

Niezależnie od badania każda fundacja podlega audytowi z art. 77 ustawy o fundacji rodzinnej. Audyt obejmuje zarządzanie aktywami, zaciąganie i spełnianie zobowiązań oraz zobowiązania publicznoprawne. Przeprowadza go firma audytorska albo zespół złożony z biegłego rewidenta, doradcy podatkowego oraz adwokata lub radcy prawnego.

Sytuacja Badanie sprawozdania Audyt z ustawy o fundacji rodzinnej
Fundacja nie przekracza progów nie co najmniej raz na 4 lata (art. 79 ust. 1)
Fundacja przekracza progi co roku co roku, przed zatwierdzeniem sprawozdania (art. 79 ust. 2)

Raport z audytu zarząd przedstawia radzie nadzorczej, a jeśli jej nie ma, zgromadzeniu beneficjentów na najbliższym posiedzeniu (art. 81).

Potrzebujesz wsparcia przy badaniu sprawozdania lub audycie fundacji rodzinnej?

Napisz do nas

 

Harmonogram: sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej krok po kroku

Przy roku obrotowym równym kalendarzowemu cały proces trwa od stycznia do połowy lipca. Najwięcej czasu wymaga zamknięcie ksiąg i, jeśli jest wymagane, badanie oraz audyt. Poniższy harmonogram pokazuje terminy dla sprawozdania za 2026 r. Przygotowanie sprawozdania jest częścią naszej obsługi w ramach księgowości dla fundacji rodzinnych.

Krok Termin (rok kalendarzowy) Kto Podstawa
1. Zamknięcie ksiąg i inwentaryzacja styczeń-marzec 2027 księgowość, zarząd ustawa o rachunkowości
2. Sporządzenie i podpisanie sprawozdania do 31 marca 2027 księgowość, zarząd art. 52 ustawy o rachunkowości
3. Złożenie CIT-8FR do 31 marca 2027 zarząd art. 24s ustawy o CIT
4. Badanie i audyt, jeśli są wymagane przed zatwierdzeniem firma audytorska art. 64 ustawy o rachunkowości, art. 79 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej
5. Zatwierdzenie przez zgromadzenie beneficjentów do 30 czerwca 2027 zgromadzenie beneficjentów art. 53 ustawy o rachunkowości, art. 72 ustawy o fundacji rodzinnej
6. Złożenie dokumentów do rejestru 15 dni od zatwierdzenia zarząd art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości

Przykład: zgromadzenie beneficjentów zatwierdza sprawozdanie 20 czerwca 2027 r. Zarząd ma wtedy czas na złożenie dokumentów do rejestru do 5 lipca 2027 r. Jeśli zgromadzenie nie zatwierdzi sprawozdania do 30 czerwca 2027 r., niezatwierdzone sprawozdanie trzeba złożyć do 15 lipca 2027 r., a po zatwierdzeniu złożyć dokumenty ponownie.

W praktyce warto przyjąć kilka zasad:

  • termin zgromadzenia beneficjentów ustal już w pierwszym kwartale,
  • jeśli sprawozdanie podlega badaniu, wybierz firmę audytorską z wyprzedzeniem, bo wymaga tego uchwała zgromadzenia,
  • zaplanuj audyt z ustawy o fundacji rodzinnej tak, aby raport był gotowy przed posiedzeniem zatwierdzającym,
  • przygotuj projekty uchwał i protokołu razem ze sprawozdaniem.
Potrzebujesz wsparcia w zaplanowaniu harmonogramu sprawozdania fundacji?

Napisz do nas

 

FAQ

Kto zatwierdza sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej?+
Sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej zatwierdza zgromadzenie beneficjentów, zgodnie z art. 72 pkt 1 ustawy o fundacji rodzinnej. Termin to 6 miesięcy od dnia bilansowego, czyli przy roku kalendarzowym 30 czerwca. Na tym samym posiedzeniu zgromadzenie zwykle udziela absolutorium członkom organów i decyduje o podziale zysku lub pokryciu straty.
Gdzie złożyć sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej?+
Sprawozdanie składa się do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, a nie do KRS. Termin to 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania (art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Do formularza RFR-Z30 dołącza się m.in. papierową kopię i elektroniczną postać sprawozdania, uchwały, protokół i dowód opłaty 250 zł.
Do kiedy fundacja rodzinna musi sporządzić sprawozdanie finansowe?+
Zarząd musi sporządzić sprawozdanie w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Przy roku obrotowym równym kalendarzowemu oznacza to 31 marca. Sprawozdanie podpisują osoba prowadząca księgi i członkowie zarządu. W tym samym terminie fundacja składa deklarację CIT-8FR.
Czy sprawozdanie fundacji rodzinnej musi badać biegły rewident?+
Tylko wtedy, gdy fundacja w poprzednim roku spełniła co najmniej dwa z trzech warunków: 50 osób zatrudnienia, 3,125 mln euro aktywów, 6,25 mln euro przychodów. Niezależnie od tego każda fundacja przechodzi audyt z ustawy o fundacji rodzinnej co najmniej raz na cztery lata. Jeśli sprawozdanie podlega badaniu, audyt przeprowadza się co roku.
Czym różni się audyt fundacji rodzinnej od badania sprawozdania?+
Badanie sprawozdania z ustawy o rachunkowości sprawdza rzetelność sprawozdania finansowego. Audyt z art. 77 ustawy o fundacji rodzinnej ma szerszy zakres: obejmuje zarządzanie aktywami, zobowiązania i ich zgodność z prawem, celem oraz dokumentami fundacji. Audyt może przeprowadzić firma audytorska albo zespół z biegłym rewidentem, doradcą podatkowym i adwokatem lub radcą prawnym.
Czy fundacja rodzinna może sporządzić uproszczone sprawozdanie?+
Forma prawna fundacji rodzinnej sama nie wyklucza uproszczeń dla jednostek mikro i małych. Decydują kryteria z art. 3 ustawy o rachunkowości, czyli suma aktywów, przychody i zatrudnienie, oraz brak ustawowych wyłączeń. Warto sprawdzać to co roku na podstawie danych za poprzedni rok obrotowy.
Czy sprawozdanie fundacji rodzinnej składa się przez e-KRS?+
Nie. Fundacja rodzinna nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, tylko do odrębnego rejestru fundacji rodzinnych, który prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Dokumenty składa się na formularzu RFR-Z30. Według informacji sądu dołącza się papierową kopię sprawozdania oraz jego postać elektroniczną, jako plik XML na płycie CD, wraz z uchwałami, protokołem i dowodem opłaty 250 zł.

 

Jak ALTO wspiera fundacje rodzinne?

Przygotowujemy sprawozdania finansowe fundacji rodzinnych i prowadzimy zarząd przez cały proces: od zamknięcia ksiąg, przez zgromadzenie beneficjentów, po złożenie dokumentów do rejestru. Pomagamy zaplanować harmonogram tak, aby zdążyć z badaniem i audytem przed zatwierdzeniem. Łączymy kompetencje księgowe, podatkowe i prawne, co ułatwia współpracę przy audycie z ustawy o fundacji rodzinnej. Sprawdź naszą księgowość dla fundacji rodzinnych oraz wsparcie procesu raportowania.

Za księgowość fundacji rodzinnych w ALTO odpowiada Katarzyna Pędzich, Accounting Senior Manager.

 

Źródła

  • Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326 ze zm.), art. 4, 72, 77-81, 97, 117
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 522), art. 3, 45, 49, 52, 53, 64, 69
  • Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2026 poz. 554), art. 24s
  • Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Rejestr Fundacji Rodzinnych: https://piotrkow-tryb.so.gov.pl/rejestr-fundacji-rodzinnych,m,mg,305