01. „Ulgowy kalejdoskop. Co mówią sądy i organy?” – nowy przegląd orzecznictwa w obszarze podatków i innowacji

Zapraszamy do lektury pierwszego wpisu z naszej nowej serii pt. „Ulgowy kalejdoskop” – czyli zestawienia najciekawszych rozstrzygnięć w obszarze podatków i innowacji. W ramach comiesięcznego przeglądu analizujemy wyroki oraz interpretacje, które realnie wpływają na portfele przedsiębiorców.

Kwiecień oraz maj przyniosły kilka istotnych wyroków i interpretacji, które rzucają nowe światło na sposób korzystania z ulg proinnowacyjnych. W najnowszym orzecznictwie dominuje podejście proinwestycyjne, choć w niektórych obszarach sądy i organy stawiają wyraźne granice.

Poniżej przedstawiamy podsumowanie najciekawszych rozstrzygnięć, które mogą wpłynąć na strategię podatkową Państwa przedsiębiorstw.

Ulga B+R: prototyp jako WNiP i pełne odliczenie w uldze B+R

• Wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. II FSK 866/23

Jak zakwalifikować prototyp linii technologicznej będący finałem prac badawczo-rozwojowych? Czy jest to środek trwały czy efekt prac rozwojowych zakończonych sukcesem (WNiP)?

Sąd orzekł, że:

• Prototyp to nie samodzielna maszyna, lecz zmaterializowany efekt prac rozwojowych.
• Wydatki na jego budowę (materiały, ekspertyzy, wynagrodzenia) stanowią integralną część wartości niematerialnych i prawnych (WNiP) z tytułu zakończonych prac rozwojowych.
• Skoro prototyp jest efektem końcowym badań, to jego koszty są de facto kosztami tych badań.

Uznanie prototypu za efekt prac rozwojowych (WNiP) oznacza, że całość nakładów poniesionych na jego wytworzenie może zostać uwzględniona w uldze na działalność badawczo-rozwojową jako koszty kwalifikowane (pod warunkiem, że mieszczą się w ustawowym katalogu kosztów kwalifikowanych). To prosta droga do znaczącego zwiększenia odliczenia z tytułu ulgi B+R.

Ulga B+R: licencje niestanowiące WNiP nie są kosztem kwalifikowanym

• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 kwietnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.54.2026.1.JG
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.53.2026.2.ZK

Czy wydatki na licencje niestanowiące WNiP oraz subskrypcje oprogramowania mogą zostać uznane za koszty kwalifikowane ulgi B+R, np. jako nabycie materiałów i surowców?

Organ uznał, że:

• Jeśli oprogramowanie nie podlega amortyzacji jako WNiP, wydatki na licencje i subskrypcje nie mogą stanowić kosztów kwalifikowanych. Jedynie odpisy amortyzacyjne od oprogramowania będącego WNiP mogłyby zostać odliczone.
• Opłaty za oprogramowanie mają charakter niematerialny. Nie można ich zakwalifikować jako nabycia materiałów ani surowców, ponieważ ta kategoria obejmuje wyłącznie składniki materialne, które podlegają fizycznemu zużyciu.

Przedstawione interpretacje stanowią wyraźny wyłom w dotychczasowej, jednolitej linii interpretacyjnej organów podatkowych, które akceptowały podejście, według którego wydatki na licencje i subskrypcje oprogramowania (niebędące WNiP) można rozliczać w uldze B+R jako koszty materiałów.

Ulga na innowacyjnych pracowników: pomniejszenie zaliczek na PIT możliwe również za grudzień

• Wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2026 r., sygn. III SA/Wa 2707/25

Skoro korzystanie z ulgi na innowacyjnych pracowników jest możliwe do końca roku podatkowego, w którym złożono deklarację CIT, to czy zmniejszenie zaliczek na PIT za grudzień mieści się w tym limicie, jeżeli są one odprowadzane do urzędu skarbowego dopiero w styczniu kolejnego roku?

Sąd uznał, że:

• W ramach ulgi na innowacyjnych pracowników, podatnik ma prawo pomniejszyć kwotę zaliczek na PIT również w odniesieniu do zaliczek pobranych w grudniu danego roku podatkowego.
• Decydujące znaczenie dla zachowania ram czasowych ulgi ma moment pobrania zaliczek w danym roku podatkowym, a nie data ich faktycznego przelewu do urzędu.
• Prawo do ulgi przysługuje mimo tego, że techniczny termin przekazania tych zaliczek na rachunek urzędu skarbowego upływa dopiero 20 stycznia roku następnego.

Opisany wyrok to kolejne orzeczenie potwierdzające, że to moment faktycznego pobrania zaliczki na PIT, a nie data jej technicznego przekazania do urzędu skarbowego, decyduje o prawie do ulgi na innowacyjnych pracowników. Kwestia ta przez długi czas budziła spore kontrowersje, ponieważ organy podatkowe prezentowały rozbieżne stanowiska.

Ulga na robotyzację: Możliwość skorzystania z ulgi na robotyzację w stosunku do robotów wykorzystywanych w procesie logistycznym i magazynowym

• WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. I SA/Gl 315/25
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 maja 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.107.2026.2.ED

Jak należy rozumieć pojęcie „zastosowań przemysłowych” w kontekście ulgi na robotyzację – czy ogranicza się ono wyłącznie do ścisłego, fizycznego etapu wytwarzania wyrobów, czy też obejmuje czynności następcze i pomocnicze, takie jak np. logistyka i magazynowanie?

Sąd oraz organ uznały, że:

• Czynności następcze, takie jak magazynowanie i dystrybucja w ramach wewnętrznej logistyki zakładu, stanowią integralną część procesu produkcyjnego i mają kluczowe znaczenie dla rentowności firmy.
• Układnica regałowa oraz platforma jezdna – jako elementy złożonego, zautomatyzowanego systemu logistyki połączonego funkcjonalnie i fizycznie z linią produkcyjną – kwalifikują się jako roboty przemysłowe.
• Urządzenie nie musi brać udziału w bezpośredniej, fizycznej obróbce wyrobu na linii produkcyjnej, aby mogło zostać uznane za robota przemysłowego i objęte ulgą.

Omawiany wyrok oraz interpretacja stanowią kolejny krok w kierunku ugruntowania korzystnej linii interpretacyjnej i orzeczniczej. Dotychczas przedsiębiorcy nierzadko musieli mierzyć się z rygorystycznym podejściem, które „zastosowanie przemysłowe” utożsamiało wyłącznie ze ścisłą, fizyczną produkcją.

Ulga na robotyzację: odliczenia możliwe również po 2026 roku

• Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2026 r., sygn. I SA/Po 301/26

Czy odpisy amortyzacyjne dokonane po 2026 roku dają prawo do ulgi na robotyzację?

Sąd uznał, że:

• Lata 2022–2026 to jedynie czas na poniesienie wydatku. Jeśli robot został kupiony w tym okresie, podatnik zachowuje prawo do odliczeń (50% wartości odpisów) aż do pełnego zamortyzowania maszyny – nawet po roku 2026.
• Dla możliwości pełnego rozliczenia ulgi kluczowa jest data nabycia robota, a nie czas trwania jego amortyzacji.

To rozstrzygnięcie wprowadza całkowicie nowe, dotychczas nieprezentowane przez organy podatkowe ani sądy podejście, które jest niezwykle korzystne dla przedsiębiorców.

Do tej pory powszechnie uznawano, że rok 2026 to ostateczna, sztywna granica czasowa na rozliczenie jakichkolwiek odliczeń w ramach ulgi na robotyzację.

Ulga na ekspansję: zlecenie produkcji innemu podmiotowi wyklucza skorzystanie z preferencji

• Wyrok NSA z dnia 22 maja 2026 r., sygn. II FSK 959/23

Czy z ulgi na ekspansję (prowzrostowej) mogą skorzystać podmioty, które nie prowadzą własnej produkcji, lecz opierają swój biznes na modelu zlecania wytwarzania produktów podmiotom zewnętrznym (outsourcing produkcji)?

Sąd uznał, że:

• Obligatoryjnym warunkiem skorzystania z ulgi na ekspansję jest samodzielne wytworzenie produktu – podatnik musi posiadać status producenta.
• W przypadku, gdy spółka zleca produkcję swoich wyrobów i opakowań podmiotowi zewnętrznemu, nie spełnia kryterium bycia producentem, a co za tym idzie – traci prawo do odliczeń w ramach tej ulgi.

Omawiane orzeczenie to kolejny wyrok wpisujący się w restrykcyjny nurt, co pozwala już mówić o jednolitej, niekorzystnej dla podatników linii interpretacyjnej. Więcej na ten temat oraz na temat innych kwestii związanych z ulgą na ekspansję pisaliśmy w naszym artykule: https://altoadvisory.pl/baza-wiedzy/ulga-na-ekspansje-wykladnia/