Rzeczpospolita: Klient sam rozliczy podatek Belki od ubezpieczenia z UFK

Do ustawy o PIT wprowadzono „tylnymi drzwiami” przełomowe zmiany w opodatkowaniu popularnych ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Trzeba być naprawdę uważnym przy śledzeniu zmian w przepisach (szczególnie podatkowych). Założenia nowelizacji oraz zakres tematyczny uchwalonych ostatecznie zmian mogą bowiem istotnie odbiegać od ich pierwotnej treści. Dobrym przykładem jest ustawa z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Ustawa wprowadza pakiet zmian w VAT określany jako Slim VAT 3.

Oprócz tego nowelizuje ona również ustawę o PIT. Ta część nowelizacji została wprowadzona do ustawy „tylnymi drzwiami” dopiero na etapie prac w komisji sejmowej i nie była w żaden sposób szerzej komunikowana. Nowelizacja w zakresie PIT wprowadza przełomowe zmiany dotyczące opodatkowania tzw. podatkiem Belki ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK), w ramach których swoje środki inwestują tysiące Polaków.

Jak jest obecnie…

Wielu klientów zakładów ubezpieczeń ma ubezpieczenia na życie z UFK. Są to produkty o charakterze inwestycyjno-ochronnym, gdzie część składki inwestowana jest w jednostki uczestnictwa wybranego funduszu kapitałowego. Dzięki temu w ramach jednego produktu klient otrzymuje zarówno ochronę ubezpieczeniową, jak i możliwość pomnażania środków na rynku finansowym. Z uwagi na konstrukcję produkty tego rodzaju wiążą się z wyższym ryzykiem inwestycyjnym.

Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT dochód z tytułu umów z UFK jest opodatkowany podatkiem Belki (19 proc.). Płatnikiem jest w tym przypadku zakład ubezpieczeń, który wylicza podatek, pobiera go z wypłaty przekazywanej klientowi oraz odprowadza do urzędu skarbowego (art. 41 ust. 4 ustawy o PIT). Klient otrzymuje więc wartość wypłaty po potrąceniu podatku i nie ma w związku z tym dodatkowych obowiązków podatkowych, które w całości pozostają po stronie ubezpieczyciela.

…i co się zmieni

Od przyszłego roku ubezpieczyciel nie pobierze już podatku od wypłaty dokonywanej na rzecz klienta (dochód z umów z UFK będzie opodatkowany na podstawie art. 30b ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT). Klient otrzyma w rezultacie 100 proc. świadczenia z umorzenia jednostek uczestnictwa, w które zainwestowane zostały środki w ramach UFK.

Dla klienta wiąże się to z nowymi, istotnymi obowiązkami. Będzie on bowiem musiał samodzielnie rozliczyć podatek z tytułu wypłaty otrzymanej z umowy z UFK. Dokona tego poprzez złożenie deklaracji PIT-38 w terminie do końca kwietnia roku następnego po otrzymaniu wypłaty z UFK od ubezpieczyciela.

Przykład

Dochód z wypłaty otrzymanej w 2024 r. będzie rozliczany do końca 2025 r. Taki sam będzie termin na zapłatę podatku należnego z tego tytułu (stawka 19 proc.).

Dane niezbędne do rozliczenia podatku (przychody i koszty) będą zawarte w informacji PIT-8C, którą podatnik otrzyma od ubezpieczyciela do końca lutego kolejnego roku. Do końca stycznia ubezpieczyciel prześle natomiast informację PIT-8C do urzędu właściwego dla klienta. Dlatego ważne będzie, żeby zakład ubezpieczeń miał aktualne dane klienta, które umożliwią dostarczenie PIT-8C zarówno do właściwego urzędu, jak i do klienta.

Co istotne, zmiana zasad opodatkowania nie obejmie tzw. polisolokat (brak zmian w art. 30a ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT), które również są produktami o charakterze ochronno- inwestycyjnym, ale nie opartymi na funduszach kapitałowych. W tym przypadku zasady się nie zmieniają i ubezpieczyciel nadal będzie pobierał podatek.

Będzie można kompensować dochody i straty

Nałożenie na klientów zakładów ubezpieczeń nowych obowiązków podatkowych może być uciążliwe, w szczególności dla osób, które nigdy nie rozliczały dochodów z inwestycji i będą musiały nauczyć się całego procesu.

Są jednak pozytywne aspekty zmiany. Osoby aktywne na rynku finansowym, które oprócz umów z UFK mają również inne inwestycje kapitałowe (np. w akcje czy inne papiery wartościowe), będą mogły kompensować dochód/stratę na inwestycji w UFK z wynikiem podatkowym osiągniętym na innych inwestycjach (np. rozliczenie dochodów z UFK ze stratą z papierów wartościowych lub innego produktu z UFK). Zmiana zasad opodatkowania może zatem być korzystna dla indywidulanego inwestora, w szczególności w sytuacji, w której obniży łączną wartość należnego podatku z różnych inwestycji.

Z perspektywy osób lokujących środki w ramach umów ubezpieczenia z UFK zmiana przepisów jest istotna, ponieważ z produktów podatkowo bezobsługowych staną się one zbliżone do inwestycji kapitałowych wymagających samodzielnego rozliczenia PIT. Jednocześnie otwarcie możliwości kompensowania strat/dochodów z innymi inwestycjami może być dobrą zachętą do zainteresowania się tego rodzaju produktami.

Podstawa prawna:

art. 4 ustawy z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1059)

art. 30a ust. 1 pkt 5, art. 30b ust. 1 oraz art. 41 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2647 ze zm.)

Źródło: https://www.rp.pl/podatki/art38653121-klient-sam-rozliczy-podatek-belki-od-ubezpieczenia-z-ufk#