JPK CIT – najczęstsze problemy z wysyłką i instrukcja raportowania

Wysyłka plików JPK_CIT to końcowy etap długiego procesu przygotowań do nowego obowiązku raportowania, który wszedł w życie 1 stycznia 2025 r. Choć struktura JPK_KR_PD bazuje na wcześniejszych doświadczeniach z raportowaniem JPK_KR, zakres wymaganych danych jest znacznie szerszy i wymaga gruntownego przygotowania systemów księgowych oraz ewidencji środków trwałych.

Kiedy obejmie mnie obowiązek JPK CIT?

Od 1 stycznia 2025 r. podatnicy CIT oraz spółki niebędące osobami prawnymi są zobowiązani do uzupełnienia o dodatkowe dane oraz przesłania urzędowi skarbowemu swoich ksiąg rachunkowych w ramach struktur JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR.

Nowe obowiązki podatkowe wdrażane są etapowo. I tak, swoje księgi rachunkowe przesyłać będą odpowiednio:

• za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.:
  • podatkowe grupy kapitałowe oraz
  • podatnicy CIT oraz spółki niebędące osobami prawnymi, z przychodami podatkowymi za poprzedni rok podatkowy przekraczającymi 50 mln euro.
• za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r.:
  • podatnicy CIT oraz spółki niebędące osobami prawnymi, zobowiązani do składania miesięcznych JPK_VAT
• za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 r.:
  • pozostali podatnicy CIT i spółki niebędące osobami prawnymi.

Ministerstwo Finansów rozporządzeniem z 13 grudnia 2024 r. zwolniło wszystkie podmioty z obowiązku przesyłania struktury JPK_ST_KR za rok rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r., a przed 1 stycznia 2026 r.

Tym samym, za 2025 r. PGK oraz najwięksi podatnicy CIT przesyłają w ramach JPK_CIT wyłącznie plik JPK_KR_PD.

Struktura pliku JPK_CIT – co należy raportować?

JPK_CIT składa się z dwóch struktur, choć za 2025 r. obowiązuje tylko jedna z nich – JPK_KR_PD, a więc księgi rachunkowe z dodatkowymi danymi podatkowymi:

• Zestawienie obrotów i sald ze znacznikami identyfikującymi konta księgowe zgodnie ze słownikiem Ministerstwa Finansów
• Dziennik zapisów księgowych z identyfikacją kontrahentów
• Nota RPD – zbiorcze wykazanie różnic pomiędzy wynikiem rachunkowym a podatkowym (od 2026 r. – za 2025 fakultatywne)
• Dane kontrahentów i numery KSeF (od 2026 r. – za 2025 fakultatywne)

JPK_ST_KR – ewidencja środków trwałych oraz WNiP – po raz pierwszy składana będzie w 2027 r. za rok 2026. Rozporządzenia w sprawie dodatkowych danych określają zakres informacji do gromadzenia już od początku 2025 roku.

Najczęstsze problemy z wysyłką JPK_CIT – jak ich uniknąć?

Problemy związane z przygotowaniem i wysyłką JPK_CIT  wykraczają poza kwestie techniczne. Oto najczęstsze wyzwania zgłaszane przez podatników:

Problem 1: Przekroczenie limitu rozmiaru pliku (100 MB)

Najczęstszy problem dotyczy dużych spółek z milionami zapisów księgowych lub rozbudowaną ewidencją środków trwałych i WNiP.

Rozwiązanie: Pliki JPK_KR_PD można generować za dowolne okresy z zachowaniem ciągłości zapisów. Zamiast jednego pliku za cały rok podatkowy 2025, można podzielić raportowanie na okresy kwartalne, miesięczne a nawet tygodniowe. W przypadku struktury JPK_ST_KR (od 2026 r.) dzielenie pliku nie jest możliwe – należy optymalizować dane.

Problem 2: Błędy w mapowaniu kont księgowych

Struktura JPK_KR_PD wymaga przypisania znaczników identyfikujących każde konto księgowe zgodnie ze słownikami opublikowanymi przez Ministerstwo.

Rozwiązanie: Prawidłowe mapowanie kont już od 1 stycznia 2025 r. jest kluczowe. Każde konto ostatecznego zapisu musi posiadać znacznik z pola S_12_1 (obligatoryjny) oraz fakultatywnie S_12_2. Konta służące do rozliczenia różnic podatkowych powinny mieć nadany odpowiedni znacznik PD (pole S_12_3).

Problem 3: Brakujące dane kontrahentów i powiązania z KSeF

Chociaż za 2025 rok węzeł Kontrahent oraz pole z numerem KSeF są fakultatywne, od 2026 r. dane te stały się obowiązkowe.

Rozwiązanie: Należy jak najszybciej zgromadzić numery NIP kontrahentów oraz identyfikatory KSeF dla wystawianych faktur – przy dużej ich liczbie konieczne jest systemowe rozwiązanie, które zapewni kompletność danych.

Problem 4: Niejednorodne konta księgowe

Wiele podmiotów prowadzi konta niejednorodne, na których księgowane są zarówno transakcje podatkowe i niepodatkowe. Stanowisko Ministerstwa Finansów sugeruje konieczność stosowania dedykowanych kont podatkowych.

Rozwiązanie: Kwoty w węźle RPD powinny uzgadniać się z kwotami na podatkowych kontach wynikowych lub pozabilansowych oznaczonych znacznikami PD. Oznacza to konieczność dostosowania planu kont, a często – również schematów księgowania.

Problem 5: Środowisko testowe

Ministerstwo Finansów pod adresem https://test-e-dokumenty.mf.gov.pl  udostępniło środowisko testowe dla struktur JPK_KR_PD i JPK_ST_KR.

Rozwiązanie: Obsługa środowiska testowego m.in. z uwagi na jego interface może stanowić wyzwanie dla zespołów księgowych. Ponadto, jak zaznacza MF dane przesyłane w ramach testów powinny być danymi fikcyjnymi i nie powinny zawierać rzeczywistych danych osobowych.

Jak wysłać plik JPK_CIT – instrukcja krok po kroku

Krok 1: Weryfikacja kompletności danych

Upewnij się, że księgi rachunkowe zawierają:

• Prawidłowe znaczniki tzw. księgowe (S_12_1 obligatoryjny, S_12_2 fakultatywny)
• Prawidłowe znaczniki tzw. podatkowe (S_12_3, w zależności od transakcji ujętych na danym koncie)
• Ciągłość numeracji zapisów
• Poprawność sald
• Uzgodnienie węzła RPD (fakultatywny za 2025 r.)

Krok 2: Generowanie pliku

Plik JPK_CIT należy utworzyć w programie finansowo-księgowym obsługującym strukturę JPK_KR_PD w wersji 1-1 albo z wykorzystaniem aplikacji zewnętrznej.

Krok 3: Walidacja struktury XML

Sprawdź:

• Zgodność ze schematem
• Rozmiar pliku (max 100 MB)

Krok 4: Podpisanie

Podpisz aktualnym certyfikatem kwalifikowanym.

Krok 5: Wysyłka do urzędu

• Bezpośrednio z programu księgowego
• Przez aplikację Klient JPK WEB

Termin: za rok podatkowy zakończony 31 grudnia 2025 – do 31 lipca 2026.

Specyfika raportowania dla podatkowych grup kapitałowych

Zgodnie z odpowiedziami MF, wszystkie spółki tworzące podatkową grupę kapitałową składają osobne pliki JPK_KR_PD. Każda spółka przesyła dane we własnym imieniu, niezależnie od tego, że roczne zeznanie CIT-8AB składa wyłącznie podmiot reprezentujący PGK.

Przygotowanie do wdrożenia JPK_CIT

Kluczowe działania:

System księgowy:

• Weryfikacja zgodności oprogramowania z wymogami JPK_CIT 2025
• Wdrożenie planu kont z przypisanymi znacznikami
• Testy generowania pliku JPK_KR_PD

Ewidencja środków trwałych i WNiP (przygotowanie do 2026):

• Audyt kompletności danych o ŚT wprowadzonych do ewidencji od stycznia 2025 r.
• Gromadzenie dodatkowych informacji wymaganych strukturą JPK_ST_KR
• Procedury przyjmowania nowych składników majątku
• Weryfikacja merytoryczna w zakresie stawek, wartości początkowej itd.

Procesy księgowe:

• Szkolenia zespołu księgowego
• Aktualizacja polityki rachunkowości
• Kontrola zgodności przed wysyłką

Najczęstsze błędy – jak ich uniknąć w JPK_CIT

1. Brak wyodrębnionych kont podatkowych – węzeł RPD wymaga uzgodnienia z kontami wynikowymi lub pozabilansowymi oznaczonymi znacznikami PD
2. Nieprawidłowe znaczniki podatkowe – dobór znaczników wymaga oceny charakteru transakcji oraz stosowanych schematów księgowania (np. w zakresie rezerw)
3. Błędne dane w ewidencji środków trwałych – mimo zwolnienia z wysyłki JPK_ST_KR za 2025, interpretacja przepisów sugeruje, że ŚT i WNiP wprowadzone do ewidencji od 1 stycznia 2025 r. mogą wymagać ewidencjonowania z pełnym zakresem danych – warto skonsultować to z doradcą podatkowym
4. Nieuzgodnione salda – różnice między wynikiem bilansowym a podatkowym muszą być kompletnie wyjaśnione

Wsparcie ALTO

Z doświadczenia ekspertów ALTO we wdrożeniach JPK_CIT dla klientów korporacyjnych wynika, że kluczem do sukcesu jest wczesne rozpoczęcie przygotowań. Firmy, które odpowiednio wcześnie przeprowadziły:

• Pełny audyt planu kont i mapowanie znaczników
• Testy generowania plików JPK za okresy próbne
• Weryfikację jakości danych w ewidencjach

…mogą teraz spokojnie przygotowywać się do pierwszej wysyłki JPK CIT w lipcu 2026 r.

Dla firm z branży produkcyjnej szczególnie istotne okazało się przygotowanie ewidencji środków trwałych – mimo że struktura JPK_ST_KR stała się obowiązkowa dopiero za 2026 r., wcześniejsze gromadzenie kompletnych danych eliminuje konieczność ich uzupełniania.

Podsumowanie

Wysyłka JPK_CIT wymaga przygotowania systemów księgowych i danych. Podatnicy objęci raportowaniem w pierwszej grupie (przychody >50 mln euro, PGK) mają jeszcze kilka miesięcy, ale podstawowe elementy – przypisanie znaczników podatkowych, uzupełnianie danych kontrahentów – powinny być już wdrożone. Podatnicy objęci raportowaniem JPK CIT od 2026 r. powinni niezwłocznie rozpocząć przygotowania do nowych obowiązków – nasze doświadczenie wskazuje, że im wcześniej podatnicy rozpoczynają wdrożenie, tym łatwiej o bezproblemową implementację.

Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu do JPK_CIT? Zespół ALTO specjalizuje się we wdrożeniach JPK CIT dla największych polskich firm.

Źródła informacji

Ministerstwo Finansów opublikowało broszury informacyjne dotyczące struktur JPK_KR_PD i JPK_ST_KR na gov.pl/kas. Na stronie https://www.podatki.gov.pl/podatki-firmowe/jednolity-plik-kontrolny/jpk_pd/pytania-i-odpowiedzi-jpk_pd/ znajduje się FAQ z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania. Pytania można kierować na dedykowany adres MF – odpowiedzi są na bieżąco publikowane.