Raportowanie CSRD – coraz więcej podmiotów z nowymi obowiązkami

W piątek 19 kwietnia 2024 r. Ministerstwo Finansów opublikowało projekt ustawy, która obejmuje m.in. znaczące zmiany w ustawie o rachunkowości (UoR). Projektowana ustawa nazywana jest ustawą wdrażającą CSRD, ponieważ ma na celu wprowadzenie do polskiego porządku przepisów wynikających z dyrektywy dotyczącej sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Corporate Sustainability Reporting Directive). Zmiany prawne w tym zakresie wpisują się w szersze działania UE, określane ogólnie jako Europejski Zielony Ład.

O tym, jak istotne są to zmiany, świadczyć może chociażby poziom zainteresowania webinarium dotyczącym prezentacji projektu ustawy, które odbyło się 25 kwietnia 2024 r. Wiele z pytań, które podczas niego padły, na dzień dzisiejszy nie uzyskało odpowiedzi. Należy się spodziewać, że w najbliższym czasie Ministerstwo udostępniać będzie kolejne informacje w tym zakresie, o czym będziemy Państwa informować w miarę rozwoju prac.

Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju

Z punktu widzenia polskich przedsiębiorców kluczowym elementem nowej regulacji jest nałożenie na dość szeroki krąg podmiotów obowiązku sprawozdawczego w obrębie zagadnień dotyczących zrównoważonego rozwoju. Wskazane podmioty będą zobowiązane do zamieszczania w swoich sprawozdaniach z działalności oraz sprawozdaniach z działalności grupy kapitałowej informacji dotyczących m.in.:

• strategii biznesowej oraz polityk jednostki w odniesieniu do kwestii zrównoważonego rozwoju;
• celów oraz postępów w ich realizacji, dotyczących kwestii zrównoważonego rozwoju, w tym w stosownych przypadkach bezwzględnych celów redukcji emisji gazów cieplarnianych co najmniej na lata 2030 i 2050;
• roli zarządu i rady nadzorczej w odniesieniu do kwestii zrównoważonego rozwoju oraz ich wiedzy eksperckiej i umiejętności związanych z wypełnianiem tej roli lub dostęp takich organów do takiej wiedzy eksperckiej i umiejętności, a także informacji o istnieniu systemów zachęt dotyczących kwestii zrównoważonego rozwoju oferowanych członkom tych organów;
• procesu należytej staranności wdrożonego przez jednostkę w odniesieniu do kwestii zrównoważonego rozwoju, najważniejszych niekorzystnych skutków związanych z własnymi działaniami jednostki i jej łańcuchem wartości oraz wszelkich działań podjętych przez jednostkę w celu zapobiegania negatywnym skutkom, łagodzenia ich, zaradzania im lub usunięcia ich oraz wyniku tych działań;
• najważniejszych ryzyk dla jednostki w odniesieniu do kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem.

Podmioty zobowiązane i termin realizacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju

Nowy obowiązek raportowy dotyczył będzie w pierwszej kolejności tj. już na etapie sporządzania sprawozdania za 2024 r. największych podmiotów i jednostek dominujących największych grup, które obecnie przedstawiają tzw. oświadczenie na temat informacji niefinansowych na podstawie dotychczasowych przepisów.

Kolejną grupą zobowiązaną do sporządzenia sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w ramach sprawozdania za 2025 r. będą jednostki duże kwalifikowane do tej kategorii zgodnie z nową definicją zawartą w ustawie.

Następnie od sprawozdania za 2026 r. element sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju uwzględniać będą musieli emitenci z rynku regulowanego będącego jednostkami małymi i średnimi. Z tej perspektywy pozytywnie należy ocenić propozycję zawartą w projekcie aby podnieść progi finansowe m.in. dla jednostek mikro i małych, co warunkuje oprócz konieczności sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju m.in.  możliwość korzystania z uproszczeń w ramach sprawozdawczości finansowej, obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych czy badania sprawozdania finansowych.

Proponowane nowe progi finansowe

Standardy Sprawozdawczości

Co istotne, wskazane powyżej informacje z zakresu zrównoważonego rozwoju powinny zostać przedstawione w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, zgodnie z Europejskimi Standardami Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) lub odpowiednio uproszczonymi standardami dla jednostek małych i średnich. Poszczególne elementy sprawozdania powinny zostać opatrzona stosownymi wskaźnikami. Standardy pełne (dla jednostek dużych) zostały już opublikowane przez Unię Europejską i ze względu na poziom skomplikowania oraz objętość wymogów szczególnie rekomendujemy odpowiednio wcześniejsze zapoznanie się z nimi oraz rozpoczęcie wdrożenia procesów umożliwiających zarówno opracowanie i wdrożenie celów w zakresie zrównoważonego rozwoju, jak i procesów pozwalających na gromadzenie i analizę danych, których zawarcia w sprawozdaniu wymaga nowa ustawa.

Konsekwencje niewywiązania się z nowych obowiązków

Obowiązek zamieszczenia sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w ramach sprawozdania z działalności w praktyce oznacza zrównanie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju ze sprawozdawczością finansową. Zatem brak sporządzenia takiego raportu będzie równoznaczny z brakiem / nieprawidłowym sporządzeniem sprawozdania z działalności i będzie pociągało za sobą analogiczne konsekwencje, w tym odpowiedzialność karną.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że nowa ustawa oraz CSRD wyraźnie wskazują na obowiązek członków organów zarządczych oraz nadzoru do posiadania wiedzy eksperckiej w zakresie zrównoważonego rozwoju lub posiadania dostępu do tej wiedzy w inny sposób, zachęcamy do śledzenia naszych kanałów informacyjnych oraz kontaktu z naszymi specjalistami, którzy pomogą w zidentyfikowaniu konsekwencji nowej regulacji dla Państwa przedsiębiorstwa.