Czego dotyczą wprowadzane zmiany?
Po pierwsze, ustawodawca dokonał znacznego poszerzenia katalogu podmiotów zobowiązanych do dokonywania zgłoszeń odnośnie beneficjenta rzeczywistego spółek oraz aktualizacji zgłoszeń. Dotychczas obowiązek ten ciążył wyłącznie na spółkach handlowych (wyłączają spółki partnerskie oraz spółki akcyjne publiczne). Krąg instytucji obowiązanych do zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego, obok rzadziej pojawiających się w obrocie spółdzielni lub stowarzyszeń, ulegnie powiększeniu między innymi o:
- spółki partnerskie;
- spółki europejskie;
- fundacje – wydaje się, że aktualne brzemiennie ustawy nowelizującej oznacza, że bez dodatkowej ingerencji ustawodawcy regulacja nie obejmie ustalania i zgłaszania osoby beneficjenta rzeczywistego przez fundacje rodzinne, które w praktyce będą mogły funkcjonować od początku 2022 roku;
- trusty – mimo, że konstrukcja prawna trustu nie funkcjonuje w prawie polskim, ustawodawca zobowiązał do zgłaszania informacji na temat beneficjentów rzeczywistych takie spośród trustów, w których powiernicy (lub osoby na równoważnych stanowiskach):
– mają miejsce zamieszkania/siedzibę na terytorium Polski;
– nawiązują stosunki gospodarcze lub nabywają nieruchomości na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w imieniu i na rzecz trustu.
Oznacza to, że za sprawą nowelizacji trusty podlegać będą nie tylko reżimowi prawnemu krajów rejestracji, lecz również pewnym obowiązkom na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Tym samym, to na powierniku trustu będzie ciążyć obowiązek interpretacji swojej roli oraz weryfikacji aktualnej struktury właścicielskiej.
Wymienionym wyżej podmiotom ustawodawca zakreślił 9-miesięczny termin od dnia ogłoszenia ustawy zmieniającej Ustawę AML. Oznacza to, że do dnia 31 stycznia 2022 roku wszystkie wyżej wymienione podmioty muszą uczynić zadość obowiązkowi zgłoszenia swoich beneficjentów rzeczywistych do rejestru.
Zmianie uległ również zakres danych beneficjenta rzeczywistego, członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentacji podmiotu podlegających ujawnieniu w rejestrze. Dotychczas wystarczającym było wskazanie jedynie jednego obywatelstwo osoby, której dane identyfikacyjne są zgłaszane do CRBR. Ustawodawca zdecydował jednak, że konieczne będzie zgłoszenie wszystkich posiadanych przez beneficjenta rzeczywistego obywatelstw.
W praktyce oznacza to, że niezbędnym będzie konieczność weryfikacji w tym zakresie złożonych wcześniej zgłoszeń i w razie potrzeby ich aktualizacja w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy zmieniającej.
Ponadto, beneficjenci rzeczywiści będą zobowiązani do dostarczenia podmiotom zgłaszającym wszelkich informacji oraz dokumentów niezbędnych do zgłoszenia informacji o beneficjencie rzeczywistym i jej aktualizacji.
Za naruszenie powyższych obowiązków przewidziano nowe, rygorystyczne sankcje:
- za niedopełnienie obowiązków przez zobowiązane podmioty zgłoszenia, aktualizacji informacji lub podanie informacji niezgodnych ze stanem faktycznym – kara do 1.000.000 złotych
- za naruszenie obowiązku dostarczenia przez beneficjenta rzeczywistego podmiotowi dokonującemu zgłoszenia wszystkich informacji oraz dokumentów niezbędnych do dokonania zgłoszenia, aktualizacji informacji lub podanie informacji niezgodnych ze stanem faktycznym – kara do 50.000 złotych
Jak pokazuje dotychczasowa praktyka, proces ustalenia osoby będącej beneficjentem rzeczywistym podmiotu jest często procesem czasochłonnym oraz sprawiającym podmiotom zobowiązanym znaczne trudności (głównie podmiotom posiadającym rozproszoną strukturę właścicielską). Mając na uwadze powyższe, tj. konieczność dokonania skrupulatnej analizy struktury właścicielskiej podmiotów oraz przewidziane ustawą wysokie sankcje finansowe za niedopełnienie obowiązków, rekomendujemy podjęcie działań mających na celu realizację nowo nałożonych obowiązków w zakresie raportowania do CRBR w możliwie jak najszybszym czasie.
Tomasz Fiałek
Counsel / advocate
tfialek@altoadvisory.pl
Natalia Bułanow
Junior Associate / trainee attorney-at-law
nbulanow@altoadvisory.pl
